Về cuốn Vải Tiến Trường An Mã Bá Dung được mệnh danh là tiên sinh đãi vàng từ sử sách. Ông dùng các điển tích nổi tiếng của quá khứ làm chất liệu để dựng lên những câu chuyện đặc biệt thú vị và gần gũi với độc giả ngày nay. Vải Tiến Trường An theo chân Lý Thiện Đức, một quan sổ sách vô cùng nhỏ bé, vô tình dính vào cái ”job ná thở” của đế vương, bằng mọi cách đưa quả vải tươi 3 ngày là hỏng phóng nước đại vạn dặm trường từ Lĩnh Nam về kinh cho kịp sinh nhật Dương Qúy Phi. Vị vua khoát tay cái một, nào là dời đô, nào là mở kênh, ông ta muốn ngắm cảnh tịnh đẹp thì ngay ngày hôm sau mọc lên ngôi chùa, ông ta muốn ăn mận ngọt vải ngon thì từ vạn dặm cũng phải có sẵn sàng.
Nhưng mặt tối của những đại sự kiện đó lần đầu tiên được tiết lộ, khi người trên hào sảng rung chuyển càn khôn, kẻ dưới lĩnh mệnh bạc tóc cháy da chạy đôn chạy đáo cố hoàn thành để tránh đại nộ giáng đầu.
Đây là tác phẩm tôi yêu thích nhất của thầy Mã, đầu tiên là bởi bối cảnh. Đã từng có một thời đại, chúng ta an vị trong vòng kiềm tỏa của bối cảnh. Thế giới quan của chúng ta là Thiên Hạ, với vương quyền sáng rực trên cao cùng hạ tầng tinh anh quan lại, với đời sống bình dị giản đơn quanh ruộng đất gắn liền với thiên nhiên thời tiết. Những câu chuyện từ thời đại đó, được kể rủ rỉ bên quán nước ven đường hay dùng để diễn hí sướng trong đêm hội, luôn là đặc sản sống động và cuốn hút nhất. Một câu chuyện về vị Qúy Phi thèm ăn vải tươi, vua Đường liền mọi cách triệu hồi quả vải vạn dặm về lấy lòng người đẹp. Đó là minh chứng cho tình yêu nồng cháy của đế vương, cho quyền lực tột đỉnh sánh ngang với thần tiên nhưng cũng là màn chạy deadline ngộp thở của Lý Thiện Đức. Thầy Mã đã dùng bút lực xuất sắc tạo nên một thế giới cổ đại chân thực.
Chúng ta có một vị quan lương 3 cọc đúng nghĩa, anh này đến kinh đô để tìm cơ hội, tích góp bấy lâu mãi mới trả góp mua được căn nhà. Anh có những người bạn tranh thủ rảnh rỗi chén chú chén anh, có người vợ dữ hay cằn nhằn, anh cũng phải đối mặt với những rắc rối đồng nghiệp nơi cơ quan,… Ngoài ra các nhân vật khác như sư thầy làm thế chấp cho thuê, người nông dân trồng vải, những người quan lại đồng nghiệp tính toán, những pha truyền thông của đền chùa,… cùng tạo nên một bầu không khí cổ đại nhưng quen thuộc, gần gũi, dễ khiến độc giả bước vào thế giới đó và đồng cảm với câu chuyện.
Lý Thiện Đức là hình ảnh của chính tuổi trẻ chúng ta. Những người trẻ dù cố gắng vươn lên
nhưng luôn bị những chằng chéo quan liêu của thời cuộc ghìm chân lại. Anh rất giỏi toán nhưng chuyên môn ấy lại không được xã hội đánh giá cao, chỉ khi rơi vào hiểm cảnh bất ngờ, sức mạnh của anh với phát tiết, tạo ra một hành trình vượt khó hiếm người làm được. Tuy vậy, anh vẫn bị hãm hại, vây khốn, bị chỉ đạo bởi “cấp trên”, bởi “ kiệu hoa rực rỡ cùng nhau khiêng”, không ai để cho một tay lại nhỏ nhoi có cơ hội chiều lòng hoàng đế, khác gì vả mặt quan trên. Câu chuyện quan trường trở nên bế tắc, ngột ngạt, chỏ có một vài hồi yên bình khi Lý Thiện Trường được chở về vườn vải. Rốt cục, cuộc đời tự tại hạnh phúc là khi ta biết đủ, xa rời vật chất vinh quang để nhìn vào những gắn kết nhỏ bé giữa tình thân con người, nhìn cuộc sống dưới một lăng kính khoan hòa, giản dị hơn.
nhưng luôn bị những chằng chéo quan liêu của thời cuộc ghìm chân lại. Anh rất giỏi toán nhưng chuyên môn ấy lại không được xã hội đánh giá cao, chỉ khi rơi vào hiểm cảnh bất ngờ, sức mạnh của anh với phát tiết, tạo ra một hành trình vượt khó hiếm người làm được. Tuy vậy, anh vẫn bị hãm hại, vây khốn, bị chỉ đạo bởi “cấp trên”, bởi “ kiệu hoa rực rỡ cùng nhau khiêng”, không ai để cho một tay lại nhỏ nhoi có cơ hội chiều lòng hoàng đế, khác gì vả mặt quan trên. Câu chuyện quan trường trở nên bế tắc, ngột ngạt, chỏ có một vài hồi yên bình khi Lý Thiện Trường được chở về vườn vải. Rốt cục, cuộc đời tự tại hạnh phúc là khi ta biết đủ, xa rời vật chất vinh quang để nhìn vào những gắn kết nhỏ bé giữa tình thân con người, nhìn cuộc sống dưới một lăng kính khoan hòa, giản dị hơn.
Thành công nhất của tác phẩm là thủ pháp cài cắm những điển tích điển cố trong lịch sử một cách thú vị, nhẹ nhàng, rất đúng với vibe của Mã Bá Dung. Những rồng ngắm hoàng hôn, mưa trên Giang Nam, cành liễu tiễn biệt,… Những huyền thoại lịch sử như Dương Quốc Trung, Cao Lực Sĩ, Đỗ Phủ,… hiện lên thật sống động. Khiến cho câu chuyện phong kiến sặc mùi giai cấp này thật thơ mộng.
Cuối cùng thì, sau bao gian khổ, khi máu chảy hòa bụi đường xa để chuyển quả vải về kinh,
Dương Ngọc Hoàn có thử cắn một miếng không ? Không ai biết, giữa trù phú sơn hào hải vị, có thể nàng sẽ liếc mắt, miệng nhoẻn ý cười. Vua và Phi rủ rỉ nhau trên lầu cao như thần tiên trong điện ngọc. Đại sự kiện này có thể chính là một mồi lửa góp thành trận cuồng phong sẽ giật đổ đại trượng vinh quang của Đại Đường trong những ngày sau.
