REVIEW SÁCH NƠI EM QUAY VỀ CÓ TÔI ĐỨNG ĐỢI

REVIEW SÁCH
“NƠI EM QUAY VỀ CÓ TÔI ĐỨNG ĐỢI” - ICHIKAWA TAKUJI

“Thế nhưng, tôi lại chẳng thể trả lời câu hỏi của em, bởi tôi đã tỉnh giấc, để lại em ở thế giới trong mơ ấy.”

Quả thật, cuộc đời đầy rẫy những hợp tan. Vốn dĩ, “Hội ngộ là để chia ly”. Nhưng “Chia ly là để có ngày hội ngộ”.
Và cuộc hội ngộ ấy, cũng là cuộc chia ly ấy, đã hiện diện trong “Nơi em quay về có tôi đứng đợi” dưới ngòi bút của Ichikawa Takuji.

Tôi bắt gặp cuốn sách này vào một ngày trời không nắng không mưa, trời âm u và lạnh, trời mùa xuân đầu tháng ba. Một khoảnh khắc rất đỗi tình cờ. Giữa những hàng dài với vô vàn đầu sách, tôi đã có cơ hội cầm lên tay cuốn sách này. Vì bìa sách đẹp chăng? Vì tiêu đề gây tò mò chăng? Hay vì đôi dòng giới thiệu đầy gợi mở đã thôi thúc tôi cầm cuốn sách lên và mang cuốn sách về?

Có lẽ sự gặp gỡ ấy đã diễn ra tự nhiên quá đỗi, tình cờ quá đỗi, mà không một lí do nào có thể cắt nghĩa. Và tình cờ thay, tôi có cuốn sách thứ hai của Ichikawa Takuji, sau “Em sẽ đến cùng cơn mưa”.

Về “Nơi em quay về có tôi đứng đợi”, tác phẩm đi theo motip khá quen thuộc trong kho tàng văn Ichikawa Takuji. Câu chuyện kể về tình yêu giữa Yuko và Satoshi. Họ biết nhau từ những tuổi mười lăm, và cứ thế đến với nhau một cách rất tự nhiên. Ở tuổi còn non trẻ ấy, hai người khát khao yêu đối phương, bất chấp sự phản đối của gia đình. Thế rồi, Yuko đã có thai, và sảy thai.

Đứa trẻ chưa chào đời là kết quả cho tình yêu giữa hai người; song khi đứa trẻ mất đi, tình yêu của Yuko và Satoshi càng thêm mãnh liệt, họ kiên trì xây dựng cuộc sống gia đình mới, chờ một ngày đứa trẻ lại quay về. Thế nhưng, đứa trẻ còn chưa đến, Yuko phát hiện bản thân mắc căn bệnh kì lạ: Cô nhỏ đi từng ngày, từng ngày, từ một cô gái hai mươi ba thành thiếu nữ mười tám, rồi trở về lúc hai người gặp nhau, rồi trở về dáng hình đứa trẻ, và rồi, biến mất…

Cơ thể nhỏ đi,
trái tim nhỏ đi.
Nhưng dường như,
”trái tim” lớn dần.

Hóa ra, ranh giới giữa sự sống và cái chết vốn dĩ đã mong manh nay bị xóa nhòa bởi tình yêu. Vẫn như bao lần khác, Ichikawa Takuji lại tâm sự về tình yêu, về lần gặp gỡ, về những mất mát, về những đau thương một cách nhẹ như không vậy. Đọc Ichikawa, tôi không khóc gần như xuyên suốt những trang sách. Bởi lẽ mọi khoảnh khắc, mọi chi tiết đều diễn ra rất tự nhiên, dịu dàng và tinh tế. Dù tác giả đưa những căn bệnh kì lạ vào tác phẩm của mình, câu chuyện vẫn chân thật đến lạ thường. Dẫu biết chia ly đang rình rập, một người cứ già đi, một người lại đi ngược thời gian mà trẻ lại, Yuko và Satoshi vẫn sống và vẫn yêu như hai người bình thường, thậm chí còn mãnh liệt hơn hai người bình thường. Nước mắt chỉ vỡ ra ở những trang cuối cùng. Mọi thứ dường như được dồn nén đến cái kết đầy đau thương: người ta yêu tan biến ngay trước mắt mình.

Bên cạnh Yuko và Satoshi còn có vợ chồng mục sư Birdman và người vợ Yoriko - người đã sang Nhật ngày Sài Gòn thất thủ. Cùng với họ, điểm nổi bật của “Nơi em quay về có tôi đứng đợi” là những câu chuyện mang tính kì ảo. Yoriko đã kể dị bản của câu chuyện dân gian Việt Nam về chú Cuội, rằng: Một bà mẹ mất con ăn lá cây thần, rồi “Người vợ trẻ lại như con gái, dần dần lớn lên, sau đó sống hạnh phúc bên người chồng”. Hay ta nhắc đến câu chuyện tuổi thơ của Birdman dẫn đến cái chết của người em ngoan đạo, khiến ông từ một đứa trẻ ngỗ nghịch trở nên tin vào Thượng đế. Đứa con chưa chào đời của Yuko, chiếc lá mà cô đã ăn trong giấc mơ gặp ông, và căn bệnh kì lạ, liệu là trùng hợp, là sự thực, là mộng mị, hay là niềm tin Ichikawa đang gieo giắc trong nhân vật, trong người đọc? Đan xen bi thương của sự teo nhỏ, những chi tiết kì ảo đã nhẹ nhàng cởi bỏ những nút thắt, mang đến niềm tin không chỉ cho Birdman, cho Yoriko, cho Yuko và Satoshi, mà cho bạn đọc và chính tác giả.

“Nơi tôi quay về có tôi đứng đợi” còn đặt ra vấn đề về gia đình. Yuko và Satoshi đã từ bỏ gia đình về tình yêu. Dù dưới hình hài trẻ con, Yuko đã gặp lại bố mẹ, nhưng dường như nút thắt về gia đình vẫn còn buộc chặt, tác giả để lại cho ta không gian suy nghĩ riêng về con người.

Cuối cùng, Ichikawa Takuji kết thúc tác phẩm bằng một bức thư của Yuko, một bức thư của Satoshi, và chai thủy tinh đựng đinh ốc thứ mười tám - thứ cả hai từng cùng nhau sưu tầm. Tôi chưa lí giải được con số mười tám đó, nhưng đúng như Ichikawa Takuji đã viết: “Cái kết của câu chuyện khiến người ta dự cảm về sự phân ly vĩnh viễn [...] Vì vậy, ta phải ý thức được sự hữu hạn của thời gian [...] đem tình yêu cất ở một nơi nào đó, chỉ đến những ngày đặc biệt mới lấy nó ra, bày tỏ với đối phương…”

Thảo Linh.