REVIEW SÁCH NGƯỜI KHÔNG QUÊ HƯƠNG

A Man Without A Country (Người không quê hương – Hồi ức về nước Mỹ thời George W.Bush)
Tác giả : Kurt Vonnegut
Dịch giả : Nguyễn Khánh Toàn

Nhà văn Mỹ nổi tiếng Kurt Vonnegut mang đến cho độc giả tác phẩm Người không quê hương khi ông đã 83 tuổi. “Người không quê hương” là tập hợp các tiểu luận và phát biểu cùng với những hình vẽ minh họa của chính tác giả.

Tôi thích những vấn đề mà Kurt Vonnegut đề cập trong tác phẩm này nhiều khía cạnh từ chính trị, kinh tế, nghệ thuật đến đời sống con người và còn nhiều hơn thế nữa. Tác giả sử dụng lối kể tự nhiên, ngôn ngữ gần gũi và một phong cách trào phúng xen lẫn sự hoài nghi đầy tinh tế để khiến độc giả tự tìm hiểu, tự suy ngẫm. Đó chính là cái “chất” đặc trưng của Kurt Vonnegut : Từ ngữ đơn giản có thể chứa đựng những ẩn ý và bài học đáng giá.

Đặc biệt, tôi thích hình tượng nhân vật Ignaz Semmelweis– vị bác sĩ người Hungary sinh năm 1818 – người được phong là “vị cứu tinh của các bà mẹ”. Vào những năm 40 của thế kỷ 19, chính vị bác sĩ Ignaz Semmelweis đã đề nghị các bác sĩ đồng nghiệp thực hiện rửa tay bằng dung dịch khử trùng trước khi chạm vào sản phụ để ngăn ngừa nguy cơ lây nhiễm giữa các sản phụ. Tuy nhiên, đề nghị của Semmelweis ban đầu không được cấp trên lắng nghe. Kurt Vonnegut đã viết : “Nhưng tất cả những chuyện hấp hối ấy ( cái chết do sốt hậu sản ) cứ tiếp diễn mãi, và Semmelweis, người chậm hiểu hơn nhiều so với các bạn và tôi về cách hòa thuận với người khác trong thế giới này, tiếp tục yêu cầu đồng nghiệp mình rửa tay. Họ rốt cuộc cũng đồng ý làm vậy trên tinh thần châm biếm, mỉa mai, miệt thị. Chắc họ khổ sở lắm, xoa xoa bọt xà phòng rồi chà chà hai tay rồi làm sạch dưới móng tay. Chuyện chết chóc chấm dứt – tưởng tượng thử đi! Chuyện chết chóc chấm dứt đấy. Ông đã cứu tất cả những mạng sống đó.”

Quả thật, chính vị bác sĩ Semmelweis bị định kiến đấy đã cứu sống vô số sinh mạng. Thế nhưng, vị bác sĩ cứu tinh ấy đã bị giới y học khi đó cô lập và phản đối dữ dội. Semmelweis bị buộc phải rời bệnh viện nơi ông đã phục vụ rất tốt. Chính khoảnh khắc ấy, Kurt Vonnegut đã mô tả: “ Ông kết thúc sự nghiệp của mình tại một bệnh viện tỉnh ở Hungary. Ở nơi đó ông từ bỏ nhân loại- chính là từ bỏ chúng ta và thứ tri thức trong thời đại thông tin của chúng ta – và chính bản thân ông.” Bi kịch Semmelweis rơi vào trầm cảm và qua đời ở tuổi 47. Semmelweis là vị bác sĩ đã hy sinh cả sự nghiệp để bảo vệ sinh mạng con người. Một minh chứng sống động cho trí tuệ, lòng thương người và dũng cảm hết mình có thể tạo nên những điều kỳ diệu thế nào trong cuộc sống.

Kurt Vonnegut cũng cho chúng ta một góc nhìn về triết lý sống: “ Những kẻ suy đoán vẫn luôn có tất cả quyền hành. Họ lại thắng. Đúng là một lũ vi trùng. Những kẻ suy đoán còn bộc lộ một thứ khác về bản thân nữa, điều mà chúng ta hôm nay nên để tâm lưu ý. Họ không màng lắm chuyện cứu người. Điều quan trọng đối với họ là khiến người khác phải lắng nghe – trong khi mấy thứ suy đoán của họ, dù có ngu muội đến đâu, cứ tiếp diễn và tiếp diễn. Nếu có thứ gì đó họ ghét thì đó là một con người thông thái. Dù thế nào đi nữa thì cũng hãy làm một người như vậy. Cứu cuộc sống của chúng tôi và của các bạn nữa. hãy cương trực.”

Một báo động cho thời đại của chúng ta hiện nay, một lời cảnh tỉnh sâu sắc kèm theo đó là gửi gắm mong ước một xã hội tốt đẹp hơn của nhà văn Kurt Vonnegut.

Bài dự thi của bạn Huỳnh Lâm