GIẾT CON CHIM NHẠI
Nước Mỹ những năm 1930 là thời kỳ cả quốc gia đang chìm trong Đại Suy Thoái. Hạt Maycomb, nơi bối cảnh câu chuyện diễn ra được kể đến như một xã hội Mỹ thu nhỏ lúc bấy giờ, và nơi cái tĩnh lặng, sự nghèo đói, các định kiến, và sự phân biệt bao trùm lên mọi tầng lớp, mọi mái nhà.
Ở đó, chúng ta có gia đình luật sư Atticus Finch, gồm một ông bố đơn thân và hai đứa trẻ nhỏ - Jem và Scout. Câu chuyện mở đầu bằng một sự kiện xảy ra với Jem, khi cậu bé gặp phải tai nạn gãy tay. Lần theo những sự kiện đó, xuyên suốt câu chuyện là lời kể của cô bé Scout, những sự kiện của hạt Maycomb và của những gia đình xung quanh cô bé lần lượt được hé lộ. Mùa hè năm đó của Scout và Jem không chỉ còn những trò chơi trẻ con của hai em và người bạn hàng xóm. Mùa hè năm đó, phiên tòa lịch sử của bố các em, của hạt Maycomb, và của cả những người da màu đáng thương đã diễn ra và làm rúng động toàn bộ xã hội lúc bấy giờ.
Từ những góc nhìn chân thật và hồn nhiên của cô bé Scout, sự thật về một xã hội – nơi nạn phân biệt chủng tộc đương thời giao thoa với những nỗ lực nhỏ bé chớm nở của một cộng đồng những người yêu hoà bình, yêu nhân loại đang không ngừng đấu tranh – được tái hiện một cách chân thật và trần trụi nhất. Sự nỗ lực không ngừng nghỉ của bố Atticus, một người luật sư da trắng kiên quyết đứng ra bảo vệ một người da đen đến cùng, vì sự thật chỉ có một: anh ta là người vô tội. Dưới một xã hội nơi mà người da màu bị kỳ thị và đối xử bất công, hành động của bố Atticus như một ngọn đuốc đơn độc và lẻ loi quyết cháy đến cùng cho chân lý của sự công bằng và bình đẳng.
Hình ảnh “con chim nhại” trong câu chuyện được kể đến như những con vật đẹp đẽ, lương thiện, chỉ hót bằng cả trái tim cho con người nghe, và rằng ai nỡ bắn những sinh vật thiện lành đó là cả một tội lỗi. Thế nhưng, ở đó vẫn có những “con chim nhại” nhỏ bé bằng xương bằng thịt trong một xã hội đầy bất công, ngày ngày nơm nớp lo sợ về số phận và cuộc sống của mình. “Giết con chim nhại” là tác phẩm dựa trên một câu chuyện có thật, và đây là câu chuyện có thật với một kết thúc buồn. Tuy vậy, dù đau buồn, nhưng sự nuối tiếc và day dứt, may mắn thay, lại không phải là những gì còn sót lại.
Đọng lại sau tất cả không chỉ có nỗi xót xa mà còn có niềm hy vọng nhen nhóm cho những người ở lại và cả những người dõi theo câu chuyện sau này – hy vọng về một xã hội nơi nạn phân biệt chủng tộc và sự bất công được chấm dứt.
Bài dự thi của bạn Phan Ngọc Ánh
