GIới thiệu sách "Đừng thách thức nhân tính" | Phan Khải Văn
Cuốn sách này là cuốn đầu tiên mình tìm hiểu về tâm lý học. Từ lâu mình đã rất thích những thí nghiệm, thử nghiệm vì nó giúp mình có cái nhìn trực quan và chân thật. Mình nghĩ rằng, nếu thử nghiệm trong ngành tâm lý thì chắc chỉ có thể là trò chuyện với bệnh nhân này, hay cho bệnh nhân làm những bài test về tâm lý, EQ các thứ. Nhưng khi đọc trong cuốn sách này, hoàn toàn không có thí nghiệm nào như kiểu vỡ lòng và nhẹ đô về tâm lý như thế. Phan Khải Văn đã liệt kê ra những thí nghiệm kinh điển từ nhiều nhà tâm lý học hàng đầu thế giới. Có những thí nghiệm được coi là man rợ, có những thí nghiệm đánh vào vực sâu tối tăm nhất trong hình hài con người. Đa số các thí nghiệm diễn ra trong thời kỳ chiến tranh, loạn lạc, pháp luật còn lỏng lẻo chưa chặt chẽ như bây giờ. Nhưng sau khi kết thúc thí nghiệm, ngoài sự tiêu cực trước mắt, đôi khi lại có những bài học được rút ra.
Thí nghiệm tách khỉ con với khỉ mẹ của Harlow, và thay bằng người mẹ giả tạo làm bằng vải nhung để xem có thay thế được mẹ khỉ thật của chúng không. Thí nghiệm công kích búp bê Bobo trước mặt lũ trẻ 3 tuổi để xem trẻ có bắt chước hành vi vũ lực không. Và đỉnh điểm gây sốc với mình là thí nghiệm giật điện trên người để nhận khoản thù lao. Dù người bị điện giật kêu gào thảm thiết nhưng vì lợi ích vật chất, những người tham gia lại sẵn sàng cho dòng điện ở mức tối đa vì nếu điều gì xảy ra, họ cũng không liên đới vì trách nhiệm được các nhà thí nghiệm đảm bảo. Và rồi đến thí nghiệm số 10, trong cái nhà tù Stanford, người tham gia vẫn vô tư giật điện, nếu không chẳng cần nhìn mặt nạn nhân thì với họ cũng chẳng có lỗi lầm nào đáng kể. Và khi giả giật điện trên người, các nhà thí nghiệm lại giật điện thật trên những chú chó ở chương tiếp theo. Và cũng có nhiều thí nghiệm với nạn nhân là trẻ em, được nuôi cùng tinh tinh, sợ hãi, đau đớn, khác lóc nhưng không phải là bản năng mà chính là di chứng của những thí nghiệm bệnh hoạn này.
“Đừng thách thức nhân tính” có tổng cộng 20 chương với 20 thí nghiệm khác nhau. Cuốn sách trình bày rất khoa học và logic: Vì sao lại có thí nghiệm đấy/ Hoàn cảnh của thí nghiệm, không gian địa điểm, thời gian thí nghiệm, tên cá nhân và tổ chức thí nghiệm, trình bày các bước trước trong và sau cuộc thí nghiệm. Và tất nhiên là hệ quả của những thí nghiệm trên và những bài học được suy ra rút ra. Từ đó ta có thể ứng phó hay cải thiện một vấn đề tâm lý nào đó trong xã hội. Hai mươi chương, như hai mươi chiếc mặt nạ sẽ được tác giả từ từ vạch trần để ta có thể thấy được 2 mặt của thiện ác và nhân tính và bản chất lòng người. Cuốn này sau khi đọc xong mình mới nhận ra rằng “ À, đôi khi cái lằn ranh của khoa học và đạo đức nó lại mong manh đến như thế “. Cuốn sách cực đáng đọc về tâm lý duy nhất mà mình không bỏ sót chữ nào trong 2 ngày đọc.
Bài dự thi của bạn Chiến Vũ
