NGƯỜI YÊU TÔI TỰA NHƯ HOA ANH ĐÀO: MỘT CÂU CHUYỆN DỄ ĐOÁN, NHƯNG KHÔNG

Tôi bắt đầu Người yêu tôi tựa như hoa anh đào với một cảm giác khá dè chừng. Chỉ cần đọc phần giới thiệu, gần như ai cũng có thể đoán đây sẽ là một câu chuyện tình buồn: một chàng trai trẻ, một cô gái trẻ, tình yêu vừa bắt đầu thì bệnh tật xuất hiện và thời gian bỗng trở thành kẻ thù. Mô-típ ấy vốn đã quá quen, đến mức những ai từng đọc nhiều câu chuyện về tình yêu và bệnh tật có lẽ sẽ nghĩ mình biết trước cuốn sách sẽ đi đâu.

Thực tế, Người yêu tôi tựa như hoa anh đào cũng chẳng có ý định che giấu con đường ấy. Nhiều diễn biến có thể đoán được, một vài tình huống được sắp đặt khá rõ để đẩy cảm xúc lên cao, đôi lúc tôi vẫn nhận ra bàn tay của tác giả đang cố đưa người đọc đến chỗ đau lòng. Thế nhưng biết trước vẫn không giúp người ta miễn nhiễm. Càng về sau, câu hỏi “rồi chuyện gì sẽ xảy ra?” càng trở nên ít quan trọng. Tôi bị giữ lại bởi một câu hỏi khó chịu hơn nhiều: nếu chính mình là Misaki, tôi sẽ muốn người mình yêu ở bên đến cuối, hay sẽ tìm mọi cách để biến mất trước khi anh ấy nhìn thấy mình đổi khác?

Misaki là phần khiến câu chuyện trở nên đau nhất. Cô đang ở độ tuổi mà mọi thứ đáng lẽ mới bắt đầu: vừa đi được một đoạn trên con đường trở thành thợ làm tóc, vừa có một người mình yêu, còn vô số điều muốn làm. Rồi căn bệnh khiến cơ thể cô già đi với tốc độ khủng khiếp, từng chút một lấy đi những gì cô vừa kịp có. Với một cô gái làm nghề khiến người khác đẹp hơn, việc phải chứng kiến ngoại hình của chính mình thay đổi từng ngày mang một sự trớ trêu đặc biệt tàn nhẫn. Cái chết đã đáng sợ, nhưng Misaki còn phải đối diện với một nỗi sợ khác gần gũi hơn: bị nhìn thấy trong một hình hài xa lạ với chính mình, chứng kiến ánh mắt Haruto thay đổi, rồi tự hỏi liệu tình yêu có chịu nổi thứ mà cô hoàn toàn không thể kiểm soát.

Có những lúc lựa chọn của Misaki làm tôi bực. Cô quyết định thay Haruto, nói dối, đẩy anh ra xa thay vì để anh được biết sự thật và tự lựa chọn. Xét bằng lý trí, rất dễ nghĩ rằng hai người chỉ cần ngồi xuống nói hết với nhau thì nhiều đau đớn đã có thể khác đi. Nhưng càng đọc phần tâm lý của Misaki, tôi càng khó trách cô hoàn toàn. Căn bệnh đã lấy khỏi cô quyền quyết định gần như mọi thứ trong cuộc đời. Giữa tình thế ấy, cách Haruto sẽ nhớ về mình có lẽ là một trong số ít điều cô vẫn muốn tự nắm giữ. Lựa chọn ấy có thể ích kỷ, cũng có thể xuất phát từ tình yêu; nó tàn nhẫn với Haruto nhưng đồng thời phơi bày sự tuyệt vọng của Misaki. Cuốn sách để khoảng lưỡng lự ấy tồn tại, và tôi nhớ nó lâu hơn những đoạn thuần túy được viết để lấy nước mắt.

Haruto cũng chẳng phải mẫu nam chính khiến người ta lập tức yêu mến. Cách hai người gặp nhau có phần hài hước, thậm chí hơi ngớ ngẩn; một số hành xử ban đầu của anh dễ khiến người đọc khó chịu. Nhưng tôi thích đường dây nối Haruto với chiếc máy ảnh và giấc mơ từng bị anh bỏ dở. Tình yêu với Misaki kéo anh trở lại với một phần của chính mình mà anh từng đánh mất. Misaki bước vào đời Haruto và khiến anh nhìn lại điều mình thực sự muốn làm, còn Haruto đem đến cho cô cảm giác được yêu đúng vào lúc cô đang sống hết mình với công việc và tương lai phía trước. Mối quan hệ ấy vì thế có ý nghĩa riêng bên cạnh phần bi kịch mà câu chuyện sớm đặt ra.

Chiếc máy ảnh dần trở thành một trong những hình ảnh đẹp nhất của cuốn sách. Con người quên, ký ức thay đổi, thời gian vẫn trôi dù mình có muốn hay không, còn một bức ảnh có khả năng giữ lại một khoảnh khắc trong hình hài gần như nguyên vẹn. Ý tưởng ấy vốn rất đơn giản. Đặt cạnh một nhân vật đang mất đi tuổi trẻ với tốc độ bất thường, nó bỗng có trọng lượng khác. Haruto chụp ảnh để giữ lấy những khoảnh khắc, trong khi điều anh khao khát giữ nhất lại nằm ngoài khả năng của bất cứ chiếc máy ảnh nào.

Tôi cũng thích cách câu chuyện mở rộng nỗi đau ra những người đứng quanh Misaki. Anh trai cô và người yêu của anh có những khoảnh khắc khiến cuốn sách nặng hơn nhiều. Họ yêu Misaki theo một cách khác Haruto, ở gần cô hơn, chứng kiến trực tiếp những thay đổi của cô, muốn giúp nhưng nhiều lúc chẳng biết phải làm gì. Bệnh tật ở đây trở thành một sức ép lan ra cả gia đình: người bệnh đau đớn, người ở bên bất lực, rồi thương xót, cáu giận, kiệt sức. Nhờ những nhân vật ấy, phần bi kịch có thêm chiều sâu và câu chuyện không bị thu gọn thành nỗi đau của một đôi tình nhân.

Dĩ nhiên, vẫn có những điểm khiến tôi chưa hoàn toàn bị thuyết phục. Căn bệnh hư cấu và tốc độ tiến triển của nó tạo cảm giác phi thực tế. Một số bước ngoặt đi khá đúng công thức, có những lúc tôi chỉ muốn các nhân vật chịu ngồi xuống và nói chuyện với nhau tử tế hơn. Người từng đọc nhiều tiểu thuyết tình cảm dạng này có thể nhận ra cấu trúc quen thuộc, thậm chí cảm thấy tác giả đã đặt hơi nhiều yếu tố gây thương cảm vào cùng một câu chuyện. Cũng dễ hiểu vì sao một số độc giả không khóc, không đồng cảm với Haruto hoặc thấy dụng ý lấy nước mắt hiện ra quá rõ.

Thế nhưng Người yêu tôi tựa như hoa anh đào vẫn hiệu quả dù chẳng cần dựa vào sự mới lạ. Văn phong dễ đọc, câu chuyện đi nhanh, cảm xúc được đặt khá trực diện. Khi đã nhìn thấy trước một phần kết cục, người đọc vẫn dễ bị cuốn theo bởi cảm giác “không kịp”: không kịp sống đủ lâu với nghề mình yêu, không kịp ở bên một người thêm vài năm, không kịp nói ra điều cần nói, không kịp giữ một khoảnh khắc trước khi nó biến mất.

Hình ảnh hoa anh đào trong nhan đề vì thế rất hợp với câu chuyện. Hoa đẹp bởi mùa hoa ngắn. Một tình yêu cũng có thể tồn tại trong thời gian rất ngắn mà vẫn đủ sức thay đổi phần đời còn lại của một người. Tôi thích cách cuốn sách đẩy ý niệm ấy xa hơn vẻ đẹp mong manh thường gắn với hoa anh đào. Sau mất mát, thời gian vẫn tiếp tục. “Mùa mới” xuất hiện như một lời nhắc rằng những người còn sống rồi sẽ phải bước tiếp, dù ký ức vẫn ở đó và hiện tại chẳng bao giờ trở lại như cũ.

Gấp sách lại, tôi vẫn thấy đây là một câu chuyện khá dễ đoán và chắc chắn sẽ không thuyết phục được tất cả những ai vốn dị ứng với mô-típ bệnh tật, chia ly. Nhưng tôi hiểu vì sao nó khiến rất nhiều người khóc. Thứ ở lại lâu nhất là cảm giác về những điều tưởng quá bình thường khi ta còn có chúng: được già đi theo đúng nhịp của thời gian, được làm công việc mình yêu, được nhìn thấy người mình thương mỗi ngày và tin rằng ngày mai vẫn còn cơ hội để nói một câu hôm nay chưa kịp nói.

Có lẽ đó cũng là lý do hình ảnh bức ảnh và hoa anh đào gặp nhau đẹp đến vậy trong cuốn sách. Bức ảnh cố giữ một khoảnh khắc. Hoa anh đào nhắc ta rằng khoảnh khắc ấy nhất định sẽ qua.

Người yêu tôi tựa như hoa anh đào đứng giữa hai hình ảnh ấy: một câu chuyện quen về tình yêu và mất mát, nhưng vẫn đủ sức khiến người đọc sau khi gấp sách muốn giữ những gì mình đang có lâu hơn một chút.