MỘT GIA ĐÌNH CÓ NHẤT THIẾT PHẢI ĐƯỢC TẠO NÊN THEO KHUÔN MẪU CHA, MẸ VÀ CON?
Chúng ta thường hình dung về một gia đình thường gắn với những vai trò quen thuộc: có cha, mẹ và con. Trong Kitchen, Banana Yoshimoto kể về những con người xa lạ tìm thấy nhau sau những mất mát. Họ cùng bước qua những khoảng trống của riêng mình và dần trở thành một gia đình, không phải bởi huyết thống mà bởi sự yêu thương và lựa chọn ở lại bên nhau.
Eriko là nhân vật làm rõ nhất cách Kitchen đặt lại câu hỏi về gia đình. Với Yuichi, Eriko là mẹ, dù trước đó bà từng là cha của cậu. Sau khi vợ qua đời, Eriko chuyển giới và lựa chọn sống như một người phụ nữ. Bà tiếp tục nuôi dưỡng Yuichi, chăm sóc cậu và trở thành người mẹ mà cậu yêu thương.
Banana Yoshimoto không đặt câu chuyện của Eriko trong những bi kịch hay định kiến. Bà được sống với lựa chọn của mình và được Yuichi đón nhận bằng một tình cảm rất tự nhiên. Với cậu, Eriko vẫn là mẹ, là người đã ở bên, chăm sóc và yêu thương cậu từ những năm tháng đầu đời.
Kitchen được xuất bản lần đầu vào năm 1988 và sau gần 40 năm, nhân vật Eriko vẫn được đọc lại dưới góc nhìn transgender và queer. Các nghiên cứu về tác phẩm cho rằng Eriko cùng Mikage đã đặt ra những câu hỏi về giới, gia đình và những vai trò vốn được xem là cố định trong một gia đình. Một gia đình không nhất thiết phải được tạo nên theo khuôn mẫu cha, mẹ và con. Điều quan trọng hơn là những con người trong gia đình lựa chọn yêu thương, chăm sóc và ở lại bên nhau.
Gia đình có thể bắt đầu từ huyết thống, nhưng cũng có thể được tạo nên từ những con người xa lạ đã lựa chọn ở lại bên nhau, nhất là trong những ngày chẳng còn có ai để nương tựa.
Mikage tìm thấy hơi ấm gia đình trong căn nhà đã đón cô về sau khi người bà qua đời. Yuichi vẫn gọi Eriko là mẹ, bởi trong cuộc đời cậu, bà luôn là người yêu thương, chăm sóc và đồng hành cùng cậu. Còn Eriko tìm thấy ý nghĩa của gia đình ở việc những người mình yêu thương được sống đúng với chính mình và luôn có một nơi để trở về.
Nếu gia đình là nơi chúng ta được yêu thương và có một người để trở về, liệu nó có nhất thiết phải giống với khuôn mẫu mà xã hội vẫn thường hình dung?
