Trong cuốn sách “WA – Nghệ thuật sống cân bằng của người Nhật”, tác giả Kaki Okumura đã kể lại một quan sát thú vị khi tìm hiểu đời sống tại Okinawa, vùng đất nổi tiếng với số lượng người sống thọ cao bậc nhất thế giới.
Nhắc tới Okinawa, chắc chắn người ta sẽ nghĩ tới khổ qua, một thứ được cho là “thần dược” cho sự trường thọ của người dân nơi đây. Khi vào một quán ăn tại vùng đảo này, dễ thấy bày trước mắt chúng ta hàng vạn các biến thể khổ qua khác nhau, từ xào, luộc, đến nấu canh hay thậm chí ăn sống. Không những thế, người Okinawa còn có cả một ngày lễ để tôn vinh khổ qua.
Nhưng, qua nhiều nghiên cứu, thật bất ngờ khi bí quyết trường thọ của họ còn đơn giản hơn thế, vì thật ra không phải ai ở đó cũng thích ăn khổ qua. Người Okinawa không sống lâu vì họ ăn một loại rau đặc biệt, cũng không phải vì họ loại bỏ hoàn toàn một nhóm thực phẩm nào đó. Thay vào đó, bí mật nằm ở cách họ nấu và kết hợp món ăn.
Ẩm thực Okinawa có nhiều món rất giản dị như cơm jūshī hay đu đủ xào irichī. Những món này thực ra không hề phức tạp: về cơ bản chỉ là các món xào. Nhưng điểm đặc biệt là nhiều nguyên liệu khác nhau được kết hợp trong cùng một món – từ rau củ, đậu, đến tảo biển.
Chính cách nấu này tạo nên những bữa ăn đa dạng, nhiều màu sắc và giàu dinh dưỡng. Thay vì xoay quanh một nguyên liệu duy nhất, bữa ăn Okinawa thường có sự hiện diện của nhiều loại rau và thực vật khác nhau trong ngày. Nhờ vậy, cơ thể nhận được nhiều dưỡng chất mà không cần phải theo đuổi những chế độ ăn cực đoan.
Điều này phản ánh tinh thần “WA” – sự hài hòa và cân bằng trong văn hóa Nhật Bản. Không quá nhiều, không quá ít; không cực đoan loại bỏ hay tôn vinh một thực phẩm nào. Chỉ đơn giản là ăn đa dạng, nấu đơn giản, và giữ cho bữa ăn hài hòa.
Có lẽ bài học từ Okinawa rất đáng suy ngẫm:
Đôi khi sức khỏe lâu dài không đến từ những bí quyết phức tạp, mà từ những bữa ăn giản dị nhưng phong phú mỗi ngày.
“WA – Nghệ thuật sống cân bằng của người Nhật” là một cuốn sách nhỏ nhưng mở ra nhiều góc nhìn thú vị về cách người Nhật xây dựng một cuộc sống hài hòa – từ ăn uống, làm việc cho đến cách họ nhìn nhận thế giới.
