Trước đây, phụ huynh phải đối mặt với mối đe dọa của rượu bia, thuốc lá, chất gây nghiện lên con em mình. Ngày nay, họ còn phải đối mặt thêm với mối đe dọa mang tên “trầm cảm tuổi vị thành niên”.
Đối tượng mắc trầm cảm đang ngày càng trẻ hóa, không chỉ ở riêng Việt Nam mà còn trên cả thế giới. Vì sao ở cái tuổi đáng lẽ phải hồn nhiên, vô lo, trẻ em lại không “khỏe mạnh” như ta vẫn tưởng?
Trong cuốn sách “CON TÔI BỊ TRẦM CẢM, NHƯNG TÔI CỨ NGHĨ CON CHỈ KHÔNG VUI”, tác giả Dương Ý đã chỉ ra bốn khía cạnh tạo nên nguy cơ mắc trầm cảm cao ở trẻ vị thành niên.
Thứ nhất, mất kiểm soát cảm xúc. Theo mô hình "hệ thống kép", não bộ con người vận hành bởi hai hệ thống song song: hệ thống cảm xúc - nơi cảm xúc nảy sinh, và hệ thống kiểm soát - nơi lý trí phán đoán và điều chỉnh. Vấn đề là hai hệ thống này không lớn cùng tốc độ. Cảm xúc đạt đỉnh trong giai đoạn thanh thiếu niên, trong khi lý trí phải đến đầu tuổi trưởng thành mới thực sự ổn định. Khoảng cách đó chính là nguyên nhân khiến trẻ dễ mất kiểm soát, hành động bốc đồng và có những phản ứng cực đoan.
Thứ hai, gặp thử thách khi phải thích nghi với những thay đổi lớn. Việc một loạt thay đổi về tâm sinh lý (sự trưởng thành từ hình dáng cơ thể, nội tiết, cho đến trí tuệ, cảm xúc, hành vi,...) xảy ra quá nhanh và đột ngột khiến trẻ ở độ tuổi thanh thiếu niên rất khó để thích nghi.
Thứ ba, khả năng tự nhận thức bản thân mạnh mẽ dễ khiến con người rơi vào trạng thái lo lắng tột độ. Ở tuổi vị thành niên, rất nhiều trẻ bắt đầu tự so sánh bản thân với người khác, liên tục phỏng đoán xem đối phương đánh giá về mình như thế nào. Việc vừa mong muốn nhận được phản hồi để hiểu rõ hơn về hình ảnh và vị trí của mình, nhưng lại sợ nhận phải phản hồi tiêu cực đã gây ra cảm xúc lo lắng khó giải tỏa.
Thứ tư, đây là một độ tuổi đầy mâu thuẫn. Muốn tự lập nhưng chưa thể tự chăm sóc cho mình, muốn trở nên trưởng thành trong mắt người khác nhưng vẫn còn non nớt, thiếu kinh nghiệm sống. Những mâu thuẫn này khiến trẻ xảy ra xung đột nội tâm mạnh mẽ, khi không thể xử lý, chúng còn phát triển thành những mâu thuẫn và cãi vã với gia đình.
Tuổi vị thành niên vốn không dễ dàng, trước giờ vẫn luôn vậy. Nhưng khi bố mẹ hiểu hơn về những gì đang xảy ra bên trong con trẻ, họ sẽ nhận ra rằng câu hỏi không phải là "tại sao con lại như vậy?" mà là "mình có thể làm gì để con không phải một mình?"
Để có thể thực sự thấu hiểu và đồng hành cùng con cái, mời bố mẹ tìm đọc cuốn sách “CON TÔI BỊ TRẦM CẢM, NHƯNG TÔI CỨ NGHĨ CON CHỈ KHÔNG VUI” - Dương Ý. Sách đã phát hành trên toàn quốc.
