Phản ứng đầu tiên trước một mất mát lớn không phải lúc nào cũng là nước mắt.
Có người gào khóc. Có người lặng im. Cũng có người vẫn bình tĩnh tiếp khách, thu dọn đồ đạc hay nói chuyện như chưa có điều gì xảy ra. Điều đó dễ khiến người ngoài nghĩ rằng họ quá mạnh mẽ, hoặc tệ hơn, quá lạnh lùng.
Nhưng đôi khi, đó chỉ là cách con người cố gắng sống sót qua những giờ phút đầu tiên của nỗi đau.
Trong Xóa đi dấu vết, Maekawa Homare kể một câu chuyện rất ngắn nhưng để lại dư âm dài.
Nhóm dọn dẹp hiện trường của Asai được gọi đến căn hộ của Hikaru, một nhân viên văn phòng vừa qua đời do tự tử. Mẹ của Hikaru có mặt để xử lý di vật của con trai. Điều khiến mọi người ngạc nhiên là bà không khóc. Bà bình tĩnh lựa vài tấm ảnh rồi đề nghị mang tất cả những thứ còn lại đi.
Asai không hiểu.
Cậu nghĩ rằng sau này người mẹ chắc chắn sẽ cần thêm những kỷ vật ấy. Khi tìm thấy đôi giày leo núi của Hikaru, bên trong còn cất lá thư tuyệt mệnh, Asai quyết định mang trả lại vì tin mình đang giúp bà giữ lấy điều cuối cùng thuộc về con trai.
Nhưng khi đôi giày được đặt trước mặt, người mẹ lập tức bật khóc.
"Nếu mang đôi giày ấy về nhà... thì tôi sẽ phải thừa nhận rằng con tôi đã không còn nữa..."
Đó là khoảnh khắc Asai hiểu rằng sự bình tĩnh trước đó không phải vì người mẹ ít đau hơn. Bà chỉ đang cố trì hoãn giây phút phải chấp nhận sự thật.
Con người không phải lúc nào cũng đủ khả năng đối diện với nỗi đau ngay khi nó xảy ra. Khi cú sốc quá lớn, tâm trí đôi khi chọn cách giữ khoảng cách với cảm xúc để người trong cuộc còn đủ sức giải quyết những việc trước mắt. Nước mắt có thể đến rất muộn, nhưng điều đó không khiến mất mát trở nên nhỏ hơn.
Xóa đi dấu vết không kể câu chuyện này để phán xét Asai. Cậu hành động vì lòng tốt. Điều cuốn sách muốn đặt ra là một câu hỏi khó hơn: liệu sự tử tế có phải lúc nào cũng đến đúng thời điểm?
Sasagawa, người nhiều kinh nghiệm nhất trong nhóm, không trách cậu. Anh chỉ nói một điều rất đáng nhớ:
"Tôi thì nghĩ là, vốn dĩ ngay từ đầu đã chẳng có lời dịu dàng nào tồn tại cả. Chỉ có những lời nghe có vẻ dịu dàng thôi. Nhưng đôi khi có những lời rất vụng về, thậm chí nghe như mắng mỏ, sau này nghĩ lại lại thấy lòng mình ấm áp."
Có lẽ điều an ủi nhất không nằm ở việc tìm đúng câu để nói.
Đôi khi, điều người đang đau cần nhất là được quyền im lặng thêm một chút, được khóc khi họ sẵn sàng và được người khác chấp nhận nhịp độ riêng của mình.
Đó cũng là điểm khiến Xóa đi dấu vết trở nên khác biệt. Cuốn sách không chỉ kể về công việc dọn dẹp hiện trường sau những cái chết cô độc. Qua mỗi căn phòng được thu dọn, Maekawa Homare mở ra những câu hỏi về mất mát, ký ức, sự hối tiếc và cách con người cố gắng bước tiếp sau những biến cố tưởng như không thể vượt qua.
Đọc xong chương "Mạch buồn", điều còn ở lại không phải hình ảnh căn hộ hay đôi giày leo núi. Đó là một nhận ra rất giản dị: ngay cả lòng tốt cũng cần đúng thời điểm, bởi có những nỗi đau chỉ chính thời gian mới đủ sức chạm tới.
