NGƯỜI YÊU TÔI TỰA NHƯ HOA ANH ĐÀO: BIẾT TRƯỚC SẼ BUỒN, VẪN KHÔNG TRÁNH ĐƯỢC
Mình bắt đầu Người yêu tôi tựa như hoa anh đào với khá nhiều dè chừng. Chỉ cần đọc phần giới thiệu đã biết đây sẽ là một câu chuyện tình bị bệnh tật chen ngang: Haruto từng bỏ dở giấc mơ trở thành nhiếp ảnh gia, Misaki là một cô gái trẻ đang theo đuổi nghề làm tóc, hai người vừa tìm thấy nhau thì cô mắc căn bệnh khiến cơ thể già đi với tốc độ gấp nhiều lần bình thường. Mô-típ quá quen. Người đọc nhiều tiểu thuyết tình cảm Nhật thậm chí có thể đoán được khá sớm hướng đi của câu chuyện. Mình cũng nghĩ mình sẽ đọc nó với một khoảng cách an toàn như thế.
Rồi vẫn bị cuốn vào.
Điều lạ ở Người yêu tôi tựa như hoa anh đào là cảm giác đau buồn của nó không phụ thuộc nhiều vào bất ngờ. Biết chuyện sẽ buồn vẫn không khiến những trang sau nhẹ đi. Có lúc mình đọc nhanh vì muốn biết các nhân vật sẽ xoay xở thế nào, có lúc lại chậm hẳn vì câu chuyện bắt đầu nặng đến mức muốn dừng một chút. Phản ứng ấy cũng xuất hiện khá thường xuyên trong những nhận xét của độc giả Nhật: nhiều người bước vào với ý nghĩ “lại một chuyện tình bệnh tật”, rồi vẫn khóc, thậm chí có người đọc xong thấy rất may vì đã đọc nhưng chẳng muốn trải qua lần thứ hai.
Phần khiến mình bị giữ lại lâu nhất là Misaki. Uyama Keisuke không bắt một cô gái hai mươi tư tuổi vừa mất sức khỏe, công việc và tương lai phải đau đớn theo một cách đẹp đẽ. Misaki sợ, tuyệt vọng, ghen tị với những người vẫn còn trẻ và khỏe mạnh. Có lúc cô khép mình lại, có lúc khó chịu với chính bản thân rồi vô tình làm tổn thương những người muốn ở cạnh. Những cảm xúc ấy đôi khi khiến Misaki trở nên khó thương, nhưng cũng chính ở đó cô lại giống một con người thật hơn. Một người vừa nhận ra tất cả những gì mình nghĩ sẽ còn rất lâu bỗng có thể biến mất trong thời gian cực ngắn khó mà lúc nào cũng bình tĩnh, cao thượng và biết cách làm điều đúng.
Đọc Misaki cũng khiến mình nhiều lần nghĩ: nếu ở vào hoàn cảnh ấy, mình sẽ làm gì? Một câu trả lời nghe rất đúng khi đứng ngoài có thể trở nên vô nghĩa khi thực sự phải sống trong tình thế đó. Nếu cơ thể mình thay đổi quá nhanh, liệu mình có đủ can đảm để người mình yêu chứng kiến từng thay đổi? Nếu một ngày cảm thấy bản thân không còn giống với hình ảnh người ấy từng biết, mình có còn tin ánh mắt của họ sẽ không khác đi? Những suy nghĩ này khá khó chịu vì càng nghĩ càng thấy mình không chắc chắn như lúc đầu.
Haruto cũng là kiểu nhân vật dễ gây tranh luận. Anh vụng về, đôi khi hành động thiếu tinh tế và có những lúc khiến mình muốn lắc đầu. Nhưng chính sự vụng về ấy lại hợp với câu chuyện. Haruto không được viết như một người đàn ông biết cách xử lý mọi tình huống đau đớn. Anh chỉ là một chàng trai trẻ đang học cách yêu một người khác trong khi chính bản thân mình vẫn chưa biết phải sống thế nào cho tử tế với giấc mơ đã bỏ dở. Tình yêu với Misaki kéo anh trở lại với chiếc máy ảnh, buộc anh đối diện với những thứ mình từng trốn tránh, rồi cũng khiến anh phải trưởng thành theo một cách khó khăn hơn nhiều so với tưởng tượng.
Một điểm mình đánh giá cao là câu chuyện không khóa mọi cảm xúc trong quan hệ giữa Haruto và Misaki. Điểm nhìn còn mở sang Takashi, anh trai Misaki, Ayano và những người ở gần cô. Bởi vậy, bệnh tật hiện ra dưới nhiều dạng đau đớn khác nhau. Người bệnh mất dần quyền kiểm soát cuộc đời mình. Người yêu đứng bên ngoài một phần sự thật. Người thân ở gần nhất lại chứng kiến sự thay đổi từng ngày và bất lực trước việc mình không thể làm cho mọi thứ tốt lên. Có những đoạn mình thấy nỗi đau của người nhà còn nặng hơn chuyện tình trung tâm, vì họ rất muốn giúp nhưng chẳng có cách nào thực sự thắng được điều đang xảy ra.
Nhờ cách kể ấy, Người yêu tôi tựa như hoa anh đào gần như chẳng cần một kẻ xấu. Điều làm các nhân vật tổn thương nhau thường bắt đầu từ tình cảm. Người này muốn bảo vệ người kia, nhưng lại tự quyết định thay họ. Người kia sợ làm người mình thương đau nên giấu đi điều cần nói. Người thân cố gắng mạnh mẽ rồi dần kiệt sức. Ai cũng có lý do của mình, và chẳng lý do nào đủ để mọi chuyện trở nên dễ chịu hơn.
Có lúc mình cũng thấy bực vì các nhân vật cứ chọn những cách vòng vèo. Mình từng nghĩ: sao không nói hết với nhau đi, sao cứ phải tự quyết định? Nhưng càng đọc, câu hỏi ấy càng mất đi vẻ đơn giản. Khi nỗi sợ, lòng tự trọng và tình yêu chen vào cùng một lúc, con người đâu phải lúc nào cũng chọn được cách lý trí nhất. Một số lựa chọn của Misaki hay Haruto vẫn khiến mình không đồng tình, nhưng mình hiểu vì sao họ có thể đi đến đó.
Đây cũng là điểm khiến cuốn sách tránh được phần nào cảm giác “bi kịch được làm bóng lên cho đẹp”. Những câu chuyện về bệnh tật rất dễ khiến nhân vật trở nên quá cao thượng hoặc biến nỗi đau thành một thứ có ý nghĩa rõ ràng. Uyama Keisuke để lại khá nhiều sự lộn xộn. Có đau đớn chẳng giúp ai trưởng thành ngay lập tức. Có tình yêu rất chân thành vẫn không đủ để giải quyết mọi thứ. Có những khoảnh khắc người đọc muốn câu chuyện cho nhân vật một lối thoát dịu dàng hơn, nhưng sự dễ chịu ấy không phải lúc nào cũng xuất hiện.
Dĩ nhiên, Người yêu tôi tựa như hoa anh đào vẫn có những điểm dễ gây tranh cãi. Văn phong nhẹ, nhiều đối thoại, nhịp truyện nhanh nên một số mối quan hệ và diễn biến tâm lý có thể khiến người đọc muốn được đào sâu thêm. Vài tình tiết mang dấu vết sắp đặt khá rõ. Căn bệnh trong truyện cũng khiến câu chuyện nghiêng về giả tưởng hơn hiện thực y khoa. Người từng đọc nhiều tiểu thuyết cùng mô-típ sẽ nhận ra cấu trúc rất quen, thậm chí cảm thấy dụng ý lấy nước mắt hiện ra hơi rõ.
Mình cũng nhìn thấy những điểm đó. Nhưng điều đáng ngạc nhiên là chúng không khiến mình rời khỏi câu chuyện.
Có lẽ vì phần đầu đủ nhẹ để người đọc quen với Haruto và Misaki trước khi sắc thái thay đổi. Những khoảnh khắc vui vẻ ban đầu càng bình thường thì khi nhìn lại càng thấy tiếc. Một cuộc hẹn, một câu nói, một ngày tưởng chẳng có gì đáng nhớ, tất cả bỗng mang trọng lượng khác khi người ta nhận ra tương lai chưa bao giờ là thứ được bảo đảm sẵn.
Và đó là lúc cuốn sách bắt đầu chạm đến một nỗi lo rất gần với đời sống. Ta thường trì hoãn vì nghĩ vẫn còn ngày mai. Một công việc muốn làm có thể để sang năm. Một người muốn gặp có thể hẹn lúc khác. Một câu muốn nói có thể đợi khi thuận tiện hơn. Những thứ ấy chỉ bình thường khi mình tin rằng thời gian sẽ tiếp tục rộng ra phía trước.
Người yêu tôi tựa như hoa anh đào không đưa ra một bài học quá mới về điều đó. Cuốn sách chỉ đẩy một điều rất quen đến mức người đọc buộc phải nhìn lại: chẳng có tương lai nào tự nhiên thuộc về mình.
Biết trước câu chuyện sẽ buồn, mình vẫn cứ hy vọng có lúc mình đoán sai.
Và đến khi gấp sách lại, mình hiểu khá rõ cảm giác “rất may là đã đọc, nhưng chắc sẽ không đọc lại” mà cuốn sách này dễ để lại. Cuốn sách đáng đọc. Chỉ là có những câu chuyện mình đã đi qua một lần thì chẳng muốn tự nguyện đi qua lần thứ hai.
