Khi nói về điều trị ung thư, chúng ta thường nghĩ đến bác sĩ và bệnh nhân. Nhưng trên thực tế, giữa hai bên còn có một nhân vật rất quan trọng: người đưa ra quyết định.
Đó có thể là người con trai, người con gái, người con dâu, con rể hay người bạn đời của bệnh nhân. Họ là người ngồi trong phòng tư vấn cùng bác sĩ, người đọc kết quả xét nghiệm, người cân nhắc chi phí điều trị, người lắng nghe mong muốn của bệnh nhân và cuối cùng là người phải đưa ra những lựa chọn không hề dễ dàng.
Trong Mời người nhà bệnh nhân tới đây một lát, bác sĩ Vương Hưng gọi những người như vậy là "CEO của gia đình".
Cách gọi này nghe có phần hài hước, nhưng lại phản ánh rất đúng thực tế. Khi một thành viên trong gia đình mắc bệnh nặng, đặc biệt là ung thư, gia đình gần như trở thành một tổ chức phải vận hành dưới áp lực rất lớn. Cần sắp xếp thời gian chăm sóc, chuẩn bị tài chính, tìm hiểu thông tin y khoa, trao đổi với bác sĩ và thống nhất ý kiến giữa các thành viên. Nếu không có ai đứng ra điều phối, những khác biệt trong quan điểm rất dễ biến thành mâu thuẫn.
Theo quan sát của tác giả, người phù hợp với vai trò này không hẳn là người hiểu y khoa nhất hay người có tiếng nói lớn nhất trong gia đình. Quan trọng hơn, đó là người có khả năng giữ được sự cân bằng giữa lý trí và tình cảm.
Nếu chỉ nhìn từ góc độ cảm xúc, người ta có thể muốn làm mọi cách để kéo dài sự sống bằng bất cứ giá nào. Nếu chỉ nhìn từ góc độ chi phí hay hiệu quả, người ta lại có thể bỏ qua những mong muốn rất chính đáng của bệnh nhân. Điều khó nhất là tìm được điểm cân bằng giữa hai thái cực ấy.
Đó cũng là lý do bác sĩ Vương Hưng dành nhiều sự chú ý cho những người thân của bệnh nhân. Bởi trong rất nhiều trường hợp, kết quả điều trị không chỉ phụ thuộc vào y học, mà còn phụ thuộc vào khả năng gia đình cùng nhau đưa ra những quyết định hợp lý và nhất quán.
Điều thú vị là qua nhiều năm làm nghề, tác giả nhận ra vai trò này có thể thuộc về bất kỳ ai. Đó có thể là một người con trai bình tĩnh, một người con gái quyết đoán, một nàng dâu được cả gia đình tin tưởng hay một người con rể biết dung hòa các mối quan hệ. Điều quyết định không phải danh xưng trong gia đình, mà là sự tín nhiệm mà người đó nhận được từ những người còn lại.
Có lẽ vì thế mà một trong những thông điệp đáng suy ngẫm nhất của cuốn sách là: điều trị ung thư không chỉ là câu chuyện của bệnh viện. Nó còn là câu chuyện của gia đình, của những cuộc trò chuyện khó khăn và của những quyết định mà đôi khi không có đáp án hoàn hảo.
Và trong những thời điểm ấy, gia đình thường cần một người đủ bình tĩnh để lắng nghe mọi người, đủ tỉnh táo để cân nhắc các lựa chọn, nhưng cũng đủ yêu thương để không quên người bệnh thực sự mong muốn điều gì.
Đó có lẽ mới là ý nghĩa của vị trí mà bác sĩ Vương Hưng gọi là "CEO của gia đình".
