Đông đảo độc giả trên thế giới và ở Việt Nam biết đến Koga Fumitake qua bestseller Dám bị ghét và Dám hạnh phúc - hai cuốn sách đã đưa tâm lý học Adler ra khỏi những trang lý thuyết để bước vào đời sống thường ngày, nơi con người vẫn loay hoay với những câu hỏi xưa cũ chưa có lời giải: làm sao để sống mà không bị ánh mắt người khác đè nặng, làm sao để thôi xin phép thế giới để được là chính mình.
Ở Nhấc bút lên trong đêm cô đơn, Koga trở lại với cùng một mối bận tâm ấy, nhưng bằng một cách thức mềm mại hơn. Ông không dựng lên một cuộc đối thoại triết học, không để nhân vật tranh biện đến tận cùng về tự do, mặc cảm hay hạnh phúc.
Lần này, ông đưa người đọc xuống đáy biển, vào một ngôi trường trung học nơi cậu bạch tuộc Takojiro đang sống những ngày phiền muộn của tuổi mới lớn: lạc lõng giữa bạn bè, bị bắt nạt, tự ghét chính mình, và tệ hơn cả - không biết phải gọi tên những gì đang cuộn trào lên trong lòng.
Cuốn sách ra đời từ một lựa chọn rất đáng chú ý của Koga. Trước khi có thể viết hay, con người cần có khả năng viết “thật”. Viết ra những ý nghĩ còn thô vụng. Viết ra những cảm xúc chưa kịp thành lời. Bởi đôi khi, một câu văn chưa đẹp vẫn có thể là bằng chứng đầu tiên rằng ta chưa hoàn toàn bỏ rơi cảm xúc của chính mình.
Việc đặt câu chuyện dưới đáy biển cũng không phải một sự lựa chọn bối cảnh ngẫu hứng. Để tránh rơi vào cái bẫy của người lớn khi vào vai một người trưởng thành, tưởng mình hiểu tuổi trẻ, tác giả sử dụng bối cảnh nơi có đại dương, cậu bạch tuộc, ông chú ốc mượn hồn, ngôi trường của những sinh vật nhỏ bé - tất cả tạo nên một khoảng cách đủ dịu dàng để nỗi cô đơn bước ra theo cách tự nhiên nhất. Ở đó, Takojiro không được cứu rỗi và nâng đỡ bằng một chân lý lớn lao. Cậu được trao cho một cây bút và một quyển nhật ký.
Sau Dám bị ghét và Dám hạnh phúc, có thể xem Nhấc bút lên trong đêm cô đơn như một nhánh rẽ lặng hơn trong thế giới của Koga Fumitake. Vẫn là câu hỏi về việc sống đời mình, nhưng lần này nó bắt đầu từ nơi kín đáo nhất: ta có nghe được tiếng nói của mình hay không, khi xung quanh quá ồn, khi trong lòng quá rối, khi nỗi buồn còn chưa tìm được một cái tên.
Và có lẽ, “dám viết lách” ở đây không phải là dám trở thành một cây viết, một nhà văn. Đó là một can đảm nhỏ hơn, nhưng không hề nhẹ hơn: dám viết xuống điều mình thật sự cảm thấy, trong một đêm không ai khác có thể nói hộ lòng mình.
