QUAY TRỞ LẠI TƯƠNG LAI
Tác giả: Phương CúMít
Cuốn sách “Quảng trường Ngôi Sao” của tác giả Patrick Modiano được Nhã Nam mua bản quyền và chính thức xuất bản lần đầu tiên vào tháng 08 năm 2017.
Năm đó tôi là cô sinh viên năm hai. Tôi của khi ấy thích nhất sưu tầm tem, viết thư tay, cũng thích cả việc đi thư viện, tham quan bảo tàng và lang thang các hiệu sách cũ cùng đám bạn thân. Đến bây giờ, tôi vẫn nhớ dai dẳng triệu điều nhỏ xíu xiêu lòng ấy. Tôi gom nhặt tất cả cất vào ngăn tủ, như ôm ấp những điều tuyệt vời nhất của thanh xuân. Bên trong ấy còn có một chồng sách Nhã Nam sẵn sàng nối gót đi xa cùng tôi trong chuyến phiêu du đường đời. Chúng giống như chứng nhân “sống” cho thói quen “gặp gỡ” và “đối thoại” với sách.
Hình 1. Cuốn sách Quảng trường Ngôi Sao và những đầu sách Nhã Nam khác
đang nằm chễm chệ trong ngăn kéo.
Và lần nào giở lại, nỗi bâng khuâng của lần đọc đầu tiên vẫn vẹn nguyên như ngày hôm qua. Giữa những trang văn đầy tính giễu nhại và trào phúng đen, cuốn sách “Quảng trường Ngôi Sao” luôn bao bọc quanh tâm trí tôi bằng lời khắc khoải:
“…Tiến lên, những đứa con của Tổ quốc.”
“Chính kẻ ấy khi về già vẫn nhớ về nguồn cội của mình…”
Ở đó, nhân vật chính Raphaël Schlemilovitch liên tục hóa thân thành những bản thể khác nhau, lầm lối trong “hàng ngàn căn cước trái ngược” về người Do Thái, để rồi “quay cuồng trong cuộc sống thật và cuộc sống hoang tưởng”, và “những chặng đường diễn ra trong cơn mê sảng mình là ai”. “Ngay cả sau bao nhiêu năm dài lạc hướng”, khi được hỏi “Quảng trường Ngôi Sao” ở đâu, người thanh niên liền “chỉ lên ở ngực trái mình”. Chính những lúc này, Tổ quốc đích thực luôn đặt ở đầu quả tim lại quan trọng đến thế.
Tác giả: Phương CúMít
Cuốn sách “Quảng trường Ngôi Sao” của tác giả Patrick Modiano được Nhã Nam mua bản quyền và chính thức xuất bản lần đầu tiên vào tháng 08 năm 2017.
Năm đó tôi là cô sinh viên năm hai. Tôi của khi ấy thích nhất sưu tầm tem, viết thư tay, cũng thích cả việc đi thư viện, tham quan bảo tàng và lang thang các hiệu sách cũ cùng đám bạn thân. Đến bây giờ, tôi vẫn nhớ dai dẳng triệu điều nhỏ xíu xiêu lòng ấy. Tôi gom nhặt tất cả cất vào ngăn tủ, như ôm ấp những điều tuyệt vời nhất của thanh xuân. Bên trong ấy còn có một chồng sách Nhã Nam sẵn sàng nối gót đi xa cùng tôi trong chuyến phiêu du đường đời. Chúng giống như chứng nhân “sống” cho thói quen “gặp gỡ” và “đối thoại” với sách.
Hình 1. Cuốn sách Quảng trường Ngôi Sao và những đầu sách Nhã Nam khác
đang nằm chễm chệ trong ngăn kéo.
Và lần nào giở lại, nỗi bâng khuâng của lần đọc đầu tiên vẫn vẹn nguyên như ngày hôm qua. Giữa những trang văn đầy tính giễu nhại và trào phúng đen, cuốn sách “Quảng trường Ngôi Sao” luôn bao bọc quanh tâm trí tôi bằng lời khắc khoải:
“…Tiến lên, những đứa con của Tổ quốc.”
“Chính kẻ ấy khi về già vẫn nhớ về nguồn cội của mình…”
Ở đó, nhân vật chính Raphaël Schlemilovitch liên tục hóa thân thành những bản thể khác nhau, lầm lối trong “hàng ngàn căn cước trái ngược” về người Do Thái, để rồi “quay cuồng trong cuộc sống thật và cuộc sống hoang tưởng”, và “những chặng đường diễn ra trong cơn mê sảng mình là ai”. “Ngay cả sau bao nhiêu năm dài lạc hướng”, khi được hỏi “Quảng trường Ngôi Sao” ở đâu, người thanh niên liền “chỉ lên ở ngực trái mình”. Chính những lúc này, Tổ quốc đích thực luôn đặt ở đầu quả tim lại quan trọng đến thế.
Trong kho tàng ca dao dân gian Việt Nam có câu:
“Con người có tổ có tông,
Như cây có cội như sông có nguồn”.
Có lẽ nguồn cội không chỉ là nơi chúng ta sinh ra, mà còn là nơi nuôi dưỡng bản sắc, căn tính và diện mạo của mỗi người. Giống như Raphaël, càng “băn khoăn” về “căn cước bản thân” bao nhiêu, anh càng khao khát tìm về “gốc gác”, “hộ tịch” của chính mình bấy nhiêu. Còn nhớ ngày đó, khi đọc xong cuốn sách này, tôi đột nhiên hiểu được dụng ý giữa hàng loạt truy vấn không ngừng về “căn cước” của Raphaël. Rất lâu về sau, anh dần được định danh bởi những phẩm chất quý giá thuộc về mình - “tấm lòng hào hiệp anh hùng”, “sự điềm tĩnh, sự tử tế và lòng khiêm nhường”.
Đối với tôi, cuốn sách “Quảng trường Ngôi Sao” không những ghi lại những quãng trầm và những mất mát trong cuộc sống, mà còn khắc họa từng chút một con người tôi sau mỗi lần thất bại, nhắc nhở tôi về hành trình nhận diện bản thể và đi tìm giá trị độc bản ra sao.
Có lẽ chính từ những suy tư ấy, tôi bất giác nhớ đến những “trăn trở” mang tính thời sự được đặt ra trong Phần Đọc hiểu của đề thi môn Ngữ văn tốt nghiệp THPT gần đây. Với sự đột phá về khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra kỷ nguyên lưu trữ số hóa, nhân rộng và lan truyền tri thức. Quả thực, những phát minh tân tiến không chỉ làm thay đổi cách con người học tập, làm việc và kết nối với thế giới, mà còn góp phần định hình tương lai của các quốc gia và nền văn minh.
Thế nhưng, trong bối cảnh ấy, vai trò của ngành công nghiệp in ấn lại trở thành một nỗi canh cánh trước những bước tiến của thời đại. Trong đó, sách in vẫn là chiếc “cầu nối” để bảo tồn, lưu giữ ký ức văn hóa, tinh hoa tư tưởng và năng lực đọc tập trung của con người. Dẫu những hiệu sách quen thuộc đang dần thưa vắng người đọc, thậm chí một vài nhà sách phải thu hẹp quy mô trước sự thay đổi của thói quen tiếp nhận thông tin và sức ép thương mại điện tử. Thế nhưng, việc trải nghiệm “sống” thực khi cầm trên tay một cuốn sách vừa “ra lò”, thoang thoảng hương giấy mới và đối thoại với những ý tưởng được chưng cất qua từng trang viết của tác giả vẫn khó có thể bị mai một.
Nếu sách in giúp những hạt giống tri thức nhân loại được gieo xa hơn, thì văn hóa đọc chính là mảnh đất màu mỡ trù phú giúp hạt giống ấy bén rễ sâu, vươn thân thành các cây tán xanh mát mẻ, vững chãi và khỏe mạnh. Vì thế, trong kỷ nguyên số, ngành in ấn không chỉ làm nhiệm vụ sản xuất sách, mà còn góp phần bảo vệ, kiến tạo một hệ không gian văn hóa đọc giàu tính nhân văn. Đồng thời, khát vọng tiếp cận tri thức vẫn là “sợi chỉ đỏ” khâu kết các thế hệ độc giả trong niềm cộng hưởng tích cực. Từ đây, chúng ta sơ khởi yêu Tổ quốc từ trái tim trước khi được bồi dưỡng bằng tri thức, khai phóng bằng tầm nhìn, đột phá bằng sáng tạo và hiện thực hóa bằng hành động. Giống như một cuốn sách được đọc nghiêm túc chỉnh tề, một hành động đồng cảm sẻ chia với người khó khăn, và một ý thức tự rèn luyện để nâng cấp bản thân không lỗi thời trước thời đại.
Bạn thân mến à! Ngày qua ngày, chúng ta khôn lớn hơn một chút, “căn cước” cần được đổi mới để ghi nhận sự trưởng thành. Raphaël hay chúng ta, có lẽ học cách yêu là như thế. Hơn hết, nếu bạn từng có một cuốn sách “chơi thân” như tri kỷ thì chắc chắn nó vẫn luôn ở đó, sẽ cùng bạn quay trở lại tương lai, và có mặt mỗi khi bạn cần. Đó cũng là một “trái tim” yêu thương sẵn sàng lắng nghe, nhìn vào nỗi đau và nâng đỡ “em bé” trong bạn.
“Con người có tổ có tông,
Như cây có cội như sông có nguồn”.
Có lẽ nguồn cội không chỉ là nơi chúng ta sinh ra, mà còn là nơi nuôi dưỡng bản sắc, căn tính và diện mạo của mỗi người. Giống như Raphaël, càng “băn khoăn” về “căn cước bản thân” bao nhiêu, anh càng khao khát tìm về “gốc gác”, “hộ tịch” của chính mình bấy nhiêu. Còn nhớ ngày đó, khi đọc xong cuốn sách này, tôi đột nhiên hiểu được dụng ý giữa hàng loạt truy vấn không ngừng về “căn cước” của Raphaël. Rất lâu về sau, anh dần được định danh bởi những phẩm chất quý giá thuộc về mình - “tấm lòng hào hiệp anh hùng”, “sự điềm tĩnh, sự tử tế và lòng khiêm nhường”.
Đối với tôi, cuốn sách “Quảng trường Ngôi Sao” không những ghi lại những quãng trầm và những mất mát trong cuộc sống, mà còn khắc họa từng chút một con người tôi sau mỗi lần thất bại, nhắc nhở tôi về hành trình nhận diện bản thể và đi tìm giá trị độc bản ra sao.
Có lẽ chính từ những suy tư ấy, tôi bất giác nhớ đến những “trăn trở” mang tính thời sự được đặt ra trong Phần Đọc hiểu của đề thi môn Ngữ văn tốt nghiệp THPT gần đây. Với sự đột phá về khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra kỷ nguyên lưu trữ số hóa, nhân rộng và lan truyền tri thức. Quả thực, những phát minh tân tiến không chỉ làm thay đổi cách con người học tập, làm việc và kết nối với thế giới, mà còn góp phần định hình tương lai của các quốc gia và nền văn minh.
Thế nhưng, trong bối cảnh ấy, vai trò của ngành công nghiệp in ấn lại trở thành một nỗi canh cánh trước những bước tiến của thời đại. Trong đó, sách in vẫn là chiếc “cầu nối” để bảo tồn, lưu giữ ký ức văn hóa, tinh hoa tư tưởng và năng lực đọc tập trung của con người. Dẫu những hiệu sách quen thuộc đang dần thưa vắng người đọc, thậm chí một vài nhà sách phải thu hẹp quy mô trước sự thay đổi của thói quen tiếp nhận thông tin và sức ép thương mại điện tử. Thế nhưng, việc trải nghiệm “sống” thực khi cầm trên tay một cuốn sách vừa “ra lò”, thoang thoảng hương giấy mới và đối thoại với những ý tưởng được chưng cất qua từng trang viết của tác giả vẫn khó có thể bị mai một.
Nếu sách in giúp những hạt giống tri thức nhân loại được gieo xa hơn, thì văn hóa đọc chính là mảnh đất màu mỡ trù phú giúp hạt giống ấy bén rễ sâu, vươn thân thành các cây tán xanh mát mẻ, vững chãi và khỏe mạnh. Vì thế, trong kỷ nguyên số, ngành in ấn không chỉ làm nhiệm vụ sản xuất sách, mà còn góp phần bảo vệ, kiến tạo một hệ không gian văn hóa đọc giàu tính nhân văn. Đồng thời, khát vọng tiếp cận tri thức vẫn là “sợi chỉ đỏ” khâu kết các thế hệ độc giả trong niềm cộng hưởng tích cực. Từ đây, chúng ta sơ khởi yêu Tổ quốc từ trái tim trước khi được bồi dưỡng bằng tri thức, khai phóng bằng tầm nhìn, đột phá bằng sáng tạo và hiện thực hóa bằng hành động. Giống như một cuốn sách được đọc nghiêm túc chỉnh tề, một hành động đồng cảm sẻ chia với người khó khăn, và một ý thức tự rèn luyện để nâng cấp bản thân không lỗi thời trước thời đại.
Bạn thân mến à! Ngày qua ngày, chúng ta khôn lớn hơn một chút, “căn cước” cần được đổi mới để ghi nhận sự trưởng thành. Raphaël hay chúng ta, có lẽ học cách yêu là như thế. Hơn hết, nếu bạn từng có một cuốn sách “chơi thân” như tri kỷ thì chắc chắn nó vẫn luôn ở đó, sẽ cùng bạn quay trở lại tương lai, và có mặt mỗi khi bạn cần. Đó cũng là một “trái tim” yêu thương sẵn sàng lắng nghe, nhìn vào nỗi đau và nâng đỡ “em bé” trong bạn.
