Hành trình trốn chạy những “vết nhơ của người”
Trong bối cảnh không gian tại thành phố Berlin, người con gái ấy đã tìm cách trốn chạy quá khứ của mình. Tại một thành phố xa lạ đó, những kí ức về năm tháng khốn khó của gia đình được tái hiện sống động qua cuốn sổ nhật kí của người mẹ Mỹ Lệ. Một điểm đặc biệt trong tác phẩm là các nhân vật bị xoá nhoà đi danh tính, đánh mất căn cước với những tên gọi như Gái Cả, Cu Lớn, Cu Út, Mắt Xanh… Tất cả chỉ được kết nối bằng một sợi dây vô hình với những điểm chung xoay quanh Mỹ Lệ. Từng trang nhật kí đã mở ra những năm tháng nghèo đói khi Mỹ Lệ phải mở một tiệm cắt tóc trong xóm đường tàu, để rồi dần dần bắt đầu với cái nghề kiếm thêm được những người tốt ở lầu trên giúp đỡ. Sự đánh mất căn tính từ tên gọi này cũng dẫn đến việc người chị gái dành cả một đời loay hoay để khẳng định chính mình. Hành trình trốn chạy của cô như một cách khước từ quá khứ, mình ấn tượng với đoạn ngay khi vừa đến Berlin cô đã “nôn hết Viên Lâm ra ngoài” như một sự chối bỏ quá khứ.
Hành trình trốn chạy ấy còn là một niềm ước mong được ấp ủ từ nhỏ trong lòng khi cô luôn cố gắng tìm mọi cách thoát khỏi xóm đường tàu, thoát khỏi những sự đối lập bởi ngôn từ mà mọi người dán nhãn cho cô. Sự xuất hiện của cô như một hòn đá để tôn vinh người khác bước lên tầm cao mới, cái xấu của cô làm nổi bật cho cái đẹp của người mẹ Mỹ Lệ, sự chậm chạp của cô làm tôn vinh sự nhanh nhẹn, thông minh của Cu Út, cái nghèo của cô làm cho những người bạn trong lớp cảm thấy mình nổi bật… Chính những vết thương trong quá khứ trở thành một nỗi ám ảnh để cô phải trốn chạy, tìm cách thoát ly ngay tức khắc.
Tìm kiếm như một định mệnh được an bày
Bức tường cô xây lên để trốn chạy mọi điều trên vũ trụ được tháo gỡ từng ngày bởi những trang nhật kí trong cuốn sổ của Mỹ Lệ. Đầu tiên là tìm kiếm được sự kết nối với người em Cu Út vốn là một nhà văn sắp tổ chức đám cưới tại Berlin, ấy thế mà sau bao năm xa cách gặp lại cô chẳng thể nói được từ nào, luôn tìm cách né tránh lẫn nhau. Cô đã từng có suy nghĩ về việc không kết nối được sau bao năm tháng gặp lại “Khách sáo với người lạ không khó, nói vài câu lịch sự, giả vờ rất vui khi gặp gỡ, chỉ là màn kịch xã giao, sau này xác suất gặp lại thấp, anh tốt tôi tốt mọi người tốt. Nhưng muốn khách sá với người nhà từng thân thiết lại rất khó, em biết chị biết, chị biết vết sẹo cũ của em, em từng sờ khối u cũ của chị, xã giao qua lại thì nghe có vẻ rặt những lời thô tục chua cay”. Ban đầu mình đã rất thắc mắc không biết tìm kiếm sự kết nối có điều gì khó khăn với nhân vật Gái Cả. Chẳng lẽ vì bao năm tháng qua đi, bao chuyện xưa không nói mà giờ đây mất đi tiếng nói chung? Mãi sau này về những trang ở gần cuối tác phẩm mình mới hiểu được những chấn thương mà cả hai đã gặp phải, những nỗi đau mà con người chỉ có thể học cách chữa lành sau bao năm tháng trốn chạy.
Tiếp đó là sự tìm kiếm bản ngã riêng của Gái Cả trong tác phẩm, một điểm sáng khiến mình không thể dứt được khỏi cuốn sách. Trong tác phẩm mình thích nhất đoạn văn “Sợ điều gì? Sợ nhìn thấu sự yếu đuối của mình, sợ sự tự lừa dối bao năm bị chính mình vạch trần”, hành trình tìm kiếm bản ngã của Gái Cả gợi nhắc mình nhớ đến tác phẩm Linh Sơn của Cao Hành Kiện, cả hai đều là một hành trình tìm kiếm của chính ta như cách Nguyễn Du từng viết:
Nhân thử liễu tâm nhân tự độ
Linh Sơn chỉ tại nhữ tâm đầu
Xét đến cùng đi đến chặng hành trình chỉ có Gái Cả tự tháo gỡ được bức tường trong lòng của mình như cách tìm đến Linh Sơn. Ở đó cô vượt qua rào cản ngôn ngữ tiếng Trung - tiếng Đức, vượt qua mặc cảm xấu - đẹp, già - trẻ, nghèo – giàu… vượt qua những vết thương trong tâm lí với muôn trùng kí ức tại Viên Lâm để hiểu cho chính mình.
Tìm kiếm không chỉ là tiếng nói của những người còn sống mà cả những ngừoi đã mất, đó là hành trình tìm kiếm lịch sử của gia đình, của bản thân khi ba chị em Gái Cả - Cu Lớn – Cu Út đều không cùng 1 người cha. Tất cả được hé lộ dần thông qua cuốn sổ ghi chép của người mẹ. Ở đó là tiếng nói rất riêng, một thanh âm tưởng chừng chát chúa bởi mang nặng sự cay nghiệt, phân biệt bởi cuộc đời nhưng đồng thời đó lại là thanh âm trong veo nhất giữa một bản nhạc hỗn loạn. Đó là tiếng nói khát khao tìm kiếm hạnh phúc của một người phụ nữ đẹp với tên gọi Mỹ Lệ, đó là tiếng nói về một lịch sử bị chôn vùi chỉ được khai quật khi về già qua tiếng chửi chợ búa, đó là tiếng lòng của một người mẹ luôn yêu thương những đứa con.
