Lưỡi và Bi Kịch Của Việc Mất Kết Nối Cảm Xúc Trong Thời Hiện Đại
1. Giới thiệu chung
Một cuốn sách mỏng không có nghĩa là hời hợt hay ít sự sâu xa. Một cuốn sách có bìa tươi sáng không có nghĩa là nó sẽ vui vẻ hay dễ chịu. Một cuốn sách ít nhân vật không có nghĩa là tình tiết sẽ chóng vánh hay dễ đoán. Và Lưỡi của Jo Kyung Ran là một cuốn sách như thế.
Jo Kyung Ran là một trong những gương mặt nổi bật của văn học Hàn Quốc đương đại, nổi tiếng với khả năng mổ xẻ những vùng tăm tối nhất trong tâm hồn. Tại Lưỡi, bà chọn một đề tài tưởng như quen thuộc: yêu đương và ăn uống. Nhưng càng đọc, tôi càng nhận ra đây không phải một cuốn sách chỉ đơn giản có vậy. Nó lột tả trần trụi về bản ngã và nội tại. Thiếu vắng một người. Thiếu thốn sự gần gũi, sẻ chia và thấu cảm. Rồi cuối cùng là gần như mất biệt khả năng diễn đạt chính những tâm tư nguyện vọng, kéo theo bao tổn thương cứ thế hoài âm ĩ.
Một cuốn sách mỏng không có nghĩa là hời hợt hay ít sự sâu xa. Một cuốn sách có bìa tươi sáng không có nghĩa là nó sẽ vui vẻ hay dễ chịu. Một cuốn sách ít nhân vật không có nghĩa là tình tiết sẽ chóng vánh hay dễ đoán. Và Lưỡi của Jo Kyung Ran là một cuốn sách như thế.
Jo Kyung Ran là một trong những gương mặt nổi bật của văn học Hàn Quốc đương đại, nổi tiếng với khả năng mổ xẻ những vùng tăm tối nhất trong tâm hồn. Tại Lưỡi, bà chọn một đề tài tưởng như quen thuộc: yêu đương và ăn uống. Nhưng càng đọc, tôi càng nhận ra đây không phải một cuốn sách chỉ đơn giản có vậy. Nó lột tả trần trụi về bản ngã và nội tại. Thiếu vắng một người. Thiếu thốn sự gần gũi, sẻ chia và thấu cảm. Rồi cuối cùng là gần như mất biệt khả năng diễn đạt chính những tâm tư nguyện vọng, kéo theo bao tổn thương cứ thế hoài âm ĩ.
2. Tóm tắt nội dung
Nhân vật chính của Lưỡi là một người phụ nữ sống cùng niềm đam mê mãnh liệt dành cho ẩm thực. Cuộc đời cô bị chia cắt thành hai nửa trước và sau một cuộc tình đổ vỡ. Người đàn ông cô yêu rời đi, để lại phía sau không chỉ khoảng trống mà còn là sự sụp đổ của cả một thế giới bên ngoài đời thực lẫn sâu kín trong lòng.
Cô cố tránh những địa điểm quen thuộc, những món ăn từng gắn liền với ký ức tình yêu, nhưng kỷ niệm không phải thứ có thể dọn dẹp như đồ đạc. Càng ra sức trốn chạy, cô càng bị kéo trở lại với hiện thực phũ phàng. Khi đó, thức ăn trở thành điểm tựa cuối cùng. Những hương vị trên đầu lưỡi thay thế cho những lời không thể nói. Những bữa ăn chóng vánh thay thế cho sự hiện diện suốt bảy năm đã qua của một người. Điều đặc biệt là tác phẩm không tập trung vào câu hỏi, liệu tình yêu đôi lứa ấy có thể hồi sinh lại hay không. Jo Kyung Ran quan tâm đến một thực tế nan giải hơn nhiều: con người phải làm gì khi buộc phải sống tiếp với những khoảng trống không thể lấp đầy?
Sau tất cả, nhân vật không chiến thắng nỗi đau. Cô chỉ còn phải học cách chung sống với nó.
Nhân vật chính của Lưỡi là một người phụ nữ sống cùng niềm đam mê mãnh liệt dành cho ẩm thực. Cuộc đời cô bị chia cắt thành hai nửa trước và sau một cuộc tình đổ vỡ. Người đàn ông cô yêu rời đi, để lại phía sau không chỉ khoảng trống mà còn là sự sụp đổ của cả một thế giới bên ngoài đời thực lẫn sâu kín trong lòng.
Cô cố tránh những địa điểm quen thuộc, những món ăn từng gắn liền với ký ức tình yêu, nhưng kỷ niệm không phải thứ có thể dọn dẹp như đồ đạc. Càng ra sức trốn chạy, cô càng bị kéo trở lại với hiện thực phũ phàng. Khi đó, thức ăn trở thành điểm tựa cuối cùng. Những hương vị trên đầu lưỡi thay thế cho những lời không thể nói. Những bữa ăn chóng vánh thay thế cho sự hiện diện suốt bảy năm đã qua của một người. Điều đặc biệt là tác phẩm không tập trung vào câu hỏi, liệu tình yêu đôi lứa ấy có thể hồi sinh lại hay không. Jo Kyung Ran quan tâm đến một thực tế nan giải hơn nhiều: con người phải làm gì khi buộc phải sống tiếp với những khoảng trống không thể lấp đầy?
Sau tất cả, nhân vật không chiến thắng nỗi đau. Cô chỉ còn phải học cách chung sống với nó.
3. Cảm nhận cá nhân
Điều khiến tôi suy nghĩ nhiều nhất sau khi đọc Lưỡi là hình ảnh đầy tính biểu tượng từ nhan đề tác phẩm. Lưỡi là cơ quan giúp con người nêm nếm. Nhưng lưỡi cũng là công cụ giúp con người phát ra tiếng nói.Thế nhưng tác giả đã đặt nhân vật của mình vào một nghịch lý cay đắng: cô có thể cảm nhận vô số hương vị tinh tế, nhưng lại bất lực trong việc diễn đạt nỗi đau của bản thân.
Tréo ngoe ấy không chỉ được dàn dựng trong câu chữ cuốn sách. Nó đang hiện hữu ngày càng rõ nét trong xã hội hôm nay.
Chúng ta đang sống trong thời đại được gọi là siêu kết nối. Chưa bao giờ con người có nhiều phương tiện giao tiếp như vậy. Chưa bao giờ việc tìm kiếm một cuộc trò chuyện lại dễ dàng đến thế này. Nhưng cũng chưa bao giờ sự cô đơn trở thành một hiện tượng nhan nhản đến ngỡ ngàng. Vấn đề không nằm ở chỗ chúng ta không thể nói. Vấn đề nằm ở việc chúng ta không còn biết cách nói về những điều thật sự muốn nói, nên nói và phải nói.
Con người hiện đại thuần thục trong thao tác cập nhật trạng thái và chia sẻ hình ảnh. Nhưng khi phải đối diện với những câu hỏi như: “Bạn có đang thoải mái không?”, “Bạn có đang một mình không?”, “Bạn có đang đau đớn không?”, rất nhiều người lại rơi vào im lặng. Chúng ta có thể cho người khác nghe và thấy mọi thứ về cuộc sống của mình, ngoại trừ cảm xúc thật. Đó chính là cuộc khủng hoảng giao tiếp cảm xúc mà Lưỡi đã nhìn thấy từ rất sớm. Có lẽ bi kịch lớn nhất của con người không phải là mất đi khả năng giao tiếp, mà là chúng ta vẫn đang giao tiếp mỗi ngày nhưng ngày càng xa nhau về mặt thấu cảm.
Bởi vậy, đọc Lưỡi, tôi không nhìn thấy một người phụ nữ đang thất tình. Tôi nhìn thấy chân dung của rất nhiều người trong xã hội hiện đại: những người liên tục kết nối nhưng không thực sự thuộc về ai thậm chí cả bản thân, những người có thể “tự sự” rất nhiều nhưng lại không thể nói điều mình muốn bộc bạch nhất.
Điều khiến tôi suy nghĩ nhiều nhất sau khi đọc Lưỡi là hình ảnh đầy tính biểu tượng từ nhan đề tác phẩm. Lưỡi là cơ quan giúp con người nêm nếm. Nhưng lưỡi cũng là công cụ giúp con người phát ra tiếng nói.Thế nhưng tác giả đã đặt nhân vật của mình vào một nghịch lý cay đắng: cô có thể cảm nhận vô số hương vị tinh tế, nhưng lại bất lực trong việc diễn đạt nỗi đau của bản thân.
Tréo ngoe ấy không chỉ được dàn dựng trong câu chữ cuốn sách. Nó đang hiện hữu ngày càng rõ nét trong xã hội hôm nay.
Chúng ta đang sống trong thời đại được gọi là siêu kết nối. Chưa bao giờ con người có nhiều phương tiện giao tiếp như vậy. Chưa bao giờ việc tìm kiếm một cuộc trò chuyện lại dễ dàng đến thế này. Nhưng cũng chưa bao giờ sự cô đơn trở thành một hiện tượng nhan nhản đến ngỡ ngàng. Vấn đề không nằm ở chỗ chúng ta không thể nói. Vấn đề nằm ở việc chúng ta không còn biết cách nói về những điều thật sự muốn nói, nên nói và phải nói.
Con người hiện đại thuần thục trong thao tác cập nhật trạng thái và chia sẻ hình ảnh. Nhưng khi phải đối diện với những câu hỏi như: “Bạn có đang thoải mái không?”, “Bạn có đang một mình không?”, “Bạn có đang đau đớn không?”, rất nhiều người lại rơi vào im lặng. Chúng ta có thể cho người khác nghe và thấy mọi thứ về cuộc sống của mình, ngoại trừ cảm xúc thật. Đó chính là cuộc khủng hoảng giao tiếp cảm xúc mà Lưỡi đã nhìn thấy từ rất sớm. Có lẽ bi kịch lớn nhất của con người không phải là mất đi khả năng giao tiếp, mà là chúng ta vẫn đang giao tiếp mỗi ngày nhưng ngày càng xa nhau về mặt thấu cảm.
Bởi vậy, đọc Lưỡi, tôi không nhìn thấy một người phụ nữ đang thất tình. Tôi nhìn thấy chân dung của rất nhiều người trong xã hội hiện đại: những người liên tục kết nối nhưng không thực sự thuộc về ai thậm chí cả bản thân, những người có thể “tự sự” rất nhiều nhưng lại không thể nói điều mình muốn bộc bạch nhất.
4. Kết luận
Tôi tin rằng Lưỡi sẽ đặc biệt phù hợp với những độc giả yêu thích văn học Hàn Quốc đương đại nói chung và nói riêng cho những ai đang trên hành trình thấu cảm bản thân với thế giới nội tại lẫn thực tại xung quanh.
Tôi tin rằng Lưỡi sẽ đặc biệt phù hợp với những độc giả yêu thích văn học Hàn Quốc đương đại nói chung và nói riêng cho những ai đang trên hành trình thấu cảm bản thân với thế giới nội tại lẫn thực tại xung quanh.
Khép lại cuốn sách, tôi không nhớ tên một món ăn nào xuất hiện trong đó. Điều còn ở lại là một câu hỏi: phải chăng điều xã hội hiện đại thiếu nhất không phải thêm công cụ để giao tiếp, mà là thêm lòng can đảm để nói hết cho thỏa về những gì đang diễn ra bên trong chính mình?
Thí sinh Lý Tú Khanh
