Nỗi đau - vấn đề muôn thuở trong văn học, dù bất kì thời đại nào thì con người cũng phải đi qua những vết thương, có thể là do ngoại lực tác động hoặc do nội tại phát sinh. Cuốn “Đẹp là một nỗi đau” bắt đầu bằng một sự huyền ảo, nó mang dáng dấp của “Trăm năm cô đơn” mình từng đọc khi một người đàn bà đã qua đời hơn 20 năm bỗng dưng tỉnh dậy. Từ đó những ký ức về cuộc đời bà mở ra.
Nỗi đau bắt đầu từ thời kì thuộc địa, những người Hà Lan đến chiếm đóng ở Indo và rồi khi chiến tranh nổ ra, những cuộc di cư liên tục khiến con người không thể nào sống bình yên. Trong khoảnh khắc tiếng súng nổ vang trời, quân Nhật tiến vào bắt những người phụ nữ Hà Lan đến tập kết tại một khu trại, họ phải trải qua những ngày ăn côn trùng để sống sót và rồi bị biến thành những cô gái điếm để phục vụ cho lính Nhật. Mình đau đớn theo tiếng kêu của hơn 10 cô gái trong cái đêm kinh hoàng ấy. Đọc tới đây bỗng nhớ tới tiểu thuyết “Kim Lăng thập tam thoa” được cải biên thành bộ phim cùng tên, cũng có chi tiết lính Nhật vào truy tìm phụ nữ ở nhà thờ để thoả mãn dục vọng, trời ơi ám ảnh… Sau đó là thời kì đầy những mâu thuẫn bên trong xã hội Indo, con người cứ bị giằng co giữa việc nên chấp nhận thực tại hay đấu tranh để tìm kiếm cuộc sống tốt đẹp hơn?
Nỗi đau được thể hiện rõ nhất qua thân phận của người phụ nữ, thân thể của họ bị đem ra làm trò mua vui cho đàn ông. Số phận ba cô con gái lớn của bà Dewi Ayu - một cô gái điếm nổi tiếng nhất Halimunda chịu không biết bao lần thương tổn. Nỗi đau không chỉ dừng lại ở một thế hệ đời bà mà còn truyền tới đời con rồi đời cháu, nỗi đau cứ kéo dài như kiểu vòng lặp khiến bi kịch càng chất chồng bi kịch. Mình ấn tượng với việc cách khắc hoạ của tác giả, thân thể phụ nữ như một tấm gương soi nhìn thấu cả nỗi đau của đàn ông và những ẩn ức bên trong họ che giấu! Đoạn này hay lắm nhưng viết nữa sẽ spoil nội dung nên mình xin phép dừng lại không viết.
Tiếng kêu từ những nỗi đau là tiếng kêu của sự câm lặng, tiếng kêu vọng vang khắp hang cùng ngõ hẻm trong không gian Halimunda, tiếng kêu từ trang sách tạo âm vang đến người đọc để rồi phải băn khoăn, trăn trở cùng tác giả. Cách viết của tác giả độc đáo ngay từ chương đầu, từng chương sau như một thước phim tua ngược để người đọc hiểu rõ những nỗi đau! Vấn đề tính dục được viết ra đầy thẳng thắn, viết để người đọc suy ngẫm chứ không phải để khiêu gợi. Mình thích cả những đoạn liên quan đến vấn đề văn hoá - xã hội được đặt ra trong tác phẩm, điều này khiến mình liên tưởng đến “Bộ tột cùng hạnh phúc” viết về những xung đột trong lòng xã hội Ấn Độ, những xung đột giàu - nghèo, chính nghĩa - phi nghĩa được đặt ra khiến người đọc suy ngẫm!
