NHƯ CHƯA HỀ CÓ CUỘC CHIA LY
Hằng ngày, chúng ta có thể gặp những cuộc chia ly nho nhỏ, khó đặt tên. Chẳng hạn như quán nước quen từng tụ tập cùng lũ bạn nhâm nhi nay đã đóng cửa, buổi lễ tốt nghiệp trung học cuối cấp chia tay tuổi học trò, ngày cuối cùng ở nơi làm việc đã gắn bó lâu năm. Hoặc giữa đôi bạn trò chuyện thâu đêm suốt sáng, giờ chỉ còn những chấm offline thưa thớt… Những cuộc chia ly nho nhỏ này không hẹn trước mà thường đến bất thình lình thường thường trong ngày. Sau khi đã dồn tụ, chúng sẽ thành một đống thương nhớ to to tồn tại nhiều ngày, nhiều tháng có khi cả năm trời.
Có lẽ vì thế mà trong cuốn sách “Chuyến phiêu lưu diệu kỳ của Edward Tulane”, những cuộc chia ly nho nhỏ chính là điểm khởi đầu cho hành trình lưu lạc của chú thỏ sứ Edward đi tìm bản ngã, tình yêu, bản chất thiện lương, sự kết nối giữa con-người với con-người và sự kế tục bất diệt của nghề phục chế đồ cổ.
Tôi may mắn tìm thấy và quyết định mua cuốn sách này tại Hội sách Nhã Nam cách đây 9 năm, khi tôi là sinh viên năm hai. Cuốn sách này dường như đã lớn lên trở thành người bạn tri kỉ đồng hành cùng tôi. Dẫu vậy, mỗi lần giở đọc lại đều là một cuộc hội ngộ diệu kỳ như mơ. Chính ở đó, đôi lần chia ly, tôi lại bắt gặp Edward với một cái tên đơn thuần khác và một ý nghĩa tồn tại mới, như một tiến trình tái kiến tạo bản thể nhưng vẫn gìn giữ cốt lõi căn tính của riêng mình.
Hình 1. Cuốn sách Chuyến phiêu lưu diệu kỳ của Edward Tullane và cuốn sổ tay ghi chép trong quá trình đọc (Ảnh chụp tháng 06/2026).
Cùng trông lại và cùng sẽ thấy, số mệnh đã đẩy đưa Edward nối truyền từ vòng-tay này đến vòng-tay khác khoảng gần 20 năm. Họ là ngư dân Lawrence, cô bé Sarah Ruth, cậu bé Bryan, người đàn ông Bully, cô chó Lucy, hay ông Lucius... Thế nhưng, điều này đã làm cho Edward “không thể làm gì”, chỉ cảm thấy “đau quặn trong lòng” và “ước gì mình có thể khóc”. Bởi không ai ngờ rằng từ giây phút ấy, “mọi thứ đã ngoài nằm kiểm soát. Mọi thứ đã quá mức điều khiển.”
Giống như Edward, sẽ có lúc bạn hoài nghi rồi tự vấn, liệu mình có thể chấp nhận những gì đang diễn ra không, câu trả lời đôi khi là bạn nên chấp nhận nó. Bởi sự hiện diện của họ là bài học vỡ lòng dạy cho chúng ta rằng: Đôi khi những người, những thứ xuất hiện sai thời điểm lại có một nhiệm vụ nhất định trong cuộc đời của chúng ta. Bởi suy cho cùng, tất tật những vụn vặt thường ngày dù tốt hay xấu, dài hay ngắn, đúng hay sai, được hay mất đều rất quý giá. Sẽ có lúc một biến cố, tai họa bất ngờ xảy đến khiến chúng ta lao đao trở tay không kịp, đứng ngồi không yên. Mọi thứ chúng ta xem tưởng chừng ngặt nghèo đó, cho dù làm cách nào cũng không thay đổi được. Thế nhưng, chính trong trạng thái bất lực và bế tắc ấy, chúng ta vẫn chọn kháng cự tuyệt vọng, tận lực vùng vẫy, rồi từ từ ngoi lên để sau ánh dương mới có thể kiêu hãnh mà cười giòn tan rằng: “À, mình làm được rồi! Mình đã chứng minh được sức mạnh của bản thân.”
Tới đây, có một chi tiết trong cuốn sách này mà tôi day dứt mãi:
“Hãy mở rộng trái tim… Ai đó sẽ tới. Ai đó sẽ tới vì anh. Nhưng trước hết anh phải mở rộng trái tim mình đã.”
Thực tế là, nếu đã lâu chưa trở về nhà, chắc hẳn bạn sẽ rất bồi hồi về hình ảnh thân thuộc ấy. Thế nên, tôi đã suy nghĩ ngẩn ngơ lâu lâu, “mở rộng trái tim” rốt cuộc là như thế nào nhỉ? Về sau, tôi mới bỗng ngẫm ra, Edward hết lần này đến lần khác đều “ngắm nhìn các vì sao suốt đêm cho đến khi cuối cùng cũng nhường chỗ cho bình minh”.
Suy cho cùng, những cuộc chia ly nho nhỏ mà bạn phải ngậm ngùi nếm dư vị ở hiện tại chỉ là màn đêm u uất đưa đường trước cho ban mai rạng ngời. Bởi những điều tốt đẹp nhất vốn không thể vội vàng được. Như sao trời cần đợi bóng tối chở che để tỏa sáng huy hoàng. Như giữa muôn vàn tinh tú, sẽ luôn có một ngôi sao bền bỉ vượt mọi chông gai vì lời ước hẹn với bạn mà xuất hiện. Thành thực mà nói, để tìm thấy được nhau, chúng ta cần có niềm tin, “vành tròn hy vọng”, sự kiên cường và đôi bên cùng thương nhớ nhau. Từ dạo ấy, chúng ta bắt đầu yêu thêm lần nữa, hàn gắn “21 mảnh” vỡ tan. Để chính trái tim đang nắm chặt tổn thương ấy lại rung rinh đồng điệu, và dần dần “thuộc về nhau”. Phải rồi! “Nhiều mùa ghép lại thành nhiều năm”, thế giới cũng sẽ tràn ngập “rất nhiều người yêu thương” như thế!
Cuối cùng, có lẽ không gì tuyệt diệu hơn khi chúng ta gọi tên dịu dàng về người thân của mình. Bởi một cái tên là một tình thương nhớ ấm êm và đẹp đẽ nhất thế gian. Và sự đoàn tụ sẽ trở nên thiêng liêng biết bao vào khoảnh khắc cái tên ấy lại được cất lên một lần nữa:
“Edward đấy ư”.
“Vâng, Edward đáp, vâng, đúng, đúng thế. Là em đây.”
Với bấy nhiêu gắng gỏi của Edward, chú đã “đã tìm thấy đường về nhà”. Những mong mỏi chông chênh và sự chờ đợi bấy lâu bỗng xua tan, cứ như chưa hề có cuộc chia ly của những chuyến đi miên di nào vậy. Khi cầm cuốn sách “Chuyến phiêu lưu diệu kỳ của Edward Tulane” trên tay, tôi mong rằng chúng ta sẽ có được đôi ba giờ “mở rộng trái tim”, thấy cả ao ước tuổi thơ của mình thật “bay bổng hạnh phúc”.
Bài dự thi của bạn Nguyễn Thị Phương.
