Có những câu nói chỉ nghe thôi cũng đủ khiến người ta căng thẳng. Trong bệnh viện, một trong những câu như thế là:
"Mời người nhà bệnh nhân tới đây một lát."
Đó thường là lúc cuộc trò chuyện trở nên nghiêm túc hơn. Lúc bác sĩ cần giải thích về kết quả xét nghiệm, lúc phải lựa chọn một phương án điều trị, lúc cần ký vào những giấy tờ quan trọng, hoặc đôi khi là lúc phải đối diện với những tin tức mà không ai muốn nghe.
Khi nhắc đến ung thư, chúng ta thường nghĩ đến người bệnh. Nhưng trên thực tế, có một nhóm người khác cũng đang trải qua cuộc chiến ấy theo cách riêng của mình: những người thân. Họ là người ngồi ngoài phòng phẫu thuật, là người tìm đọc từng kết quả xét nghiệm, là người hỏi bác sĩ hàng chục câu hỏi mà đôi khi chính họ cũng không hiểu hết. Họ phải cân nhắc giữa hiệu quả điều trị, tác dụng phụ, chi phí, chất lượng sống và mong muốn của bệnh nhân. Nói cách khác, họ không mắc bệnh, nhưng họ phải sống cùng căn bệnh ấy mỗi ngày.
Chính từ trải nghiệm đó, bác sĩ Vương Hưng viết nên Mời người nhà bệnh nhân tới đây một lát. Điều khiến cuốn sách khác với nhiều sách y học phổ thông nằm ở góc nhìn của tác giả. Vương Hưng không chỉ là bác sĩ ung bướu. Ông từng trải qua vai trò của một người nhà bệnh nhân khi mẹ vợ mình mắc ung thư vú. Trong những thời điểm quan trọng nhất, ông vừa là bác sĩ giải thích các lựa chọn điều trị, vừa là người thân phải đối diện với những lo lắng rất đời thường của gia đình.
Bởi vậy, cuốn sách không chỉ trả lời những câu hỏi như ung thư là gì hay điều trị ra sao. Nó còn trả lời những câu hỏi mà người nhà bệnh nhân thường mang theo trong im lặng. Có nên tìm mọi cách để gặp giáo sư đầu ngành hay không? Khi nào nên tiếp tục điều trị tích cực và khi nào nên cân nhắc chất lượng sống? Nên chuẩn bị tài chính như thế nào? Làm sao để chăm sóc người bệnh mà không kiệt sức? Làm sao để đưa ra quyết định trong những tình huống mà không có lựa chọn nào thực sự dễ dàng?
Điều đáng quý là tác giả không tô hồng hiện thực. Ông không hứa hẹn những câu chuyện kỳ tích hay những chiến thắng chắc chắn. Trái lại, thông qua các trường hợp lâm sàng và kinh nghiệm thực tế, ông cho thấy điều khó khăn nhất trong điều trị ung thư đôi khi không phải là lựa chọn giữa đúng và sai, mà là lựa chọn giữa những khả năng đều chứa đựng mất mát.
Một trong những điểm đáng suy ngẫm của cuốn sách là cách tác giả nhìn nhận khái niệm "chiến đấu với ung thư". Trong suy nghĩ của nhiều người, chiến đấu đồng nghĩa với việc kéo dài sự sống bằng mọi giá. Nhưng Vương Hưng đặt ra một câu hỏi khác: liệu điều quan trọng nhất luôn là sống lâu hơn, hay là sống theo cách mà người bệnh thực sự mong muốn?
Đó không phải câu hỏi của y học đơn thuần. Đó là câu hỏi của gia đình.
Có lẽ vì thế mà Mời người nhà bệnh nhân tới đây một lát không chỉ là một cuốn sách về ung thư. Nó là cuốn sách dành cho những người đang ngồi bên cạnh bệnh nhân, những người thường ít được nhắc tới nhưng lại phải gánh vác rất nhiều trách nhiệm trong hành trình điều trị. Bởi trong cuộc chiến với bệnh tật, người bệnh không phải là người duy nhất cần được chuẩn bị. Đôi khi, người đầu tiên cần được chuẩn bị chính là người đang được bác sĩ gọi lại và nói:
"Mời người nhà bệnh nhân tới đây một lát."
