"Maus" của Art Spiegelman: kiệt tác truyện tranh về Holocaust

Ngày đăng: 08/04/2026
Feature image


Dù là thuộc thể loại truyện tranh hay graphic novel, nhưng "Maus" chưa bao giờ là một cuốn sách dễ đọc, và đối với nhiều người, "Maus" thực sự là một tác phẩm văn chương đương đại xuất sắc. Được xuất bản lần đầu dưới dạng truyện nhiều kỳ từ năm 1980 đến 1991 trước khi được tập hợp thành hai tập hoàn chỉnh, đây là tác phẩm đã định nghĩa lại những gì một cuốn truyện tranh có thể làm được.

 


Trong "Maus", Art Spiegelman kể lại câu chuyện của người cha Vladek, một người Do Thái gốc Ba Lan sống sót qua Holocaust sau khi bị giam cầm tại các trại tập trung Auschwitz và Dachau. Tác giả đặt hai tuyến thời gian song song: hiện tại với cuộc trò chuyện căng thẳng giữa cha và con, và quá khứ khốc liệt qua ký ức của Vladek. Song song với việc tường thuật lại lịch sử đau thương qua hình tượng những chú chuột, Spiegelman đồng thời khắc họa những vết thương liên thế hệ, thứ không biến mất cùng với chiến tranh.

 

 


Nhân vật Vladek được xây dựng thực sự phức tạp, vừa kiên cường vừa đầy khiếm khuyết, vừa đáng ngưỡng mộ vừa đôi khi khó chịu và ích kỷ. Spiegelman đã không lý tưởng hóa cha mình thành một người hùng hoàn hảo, mà để ông hiện ra đúng như một con người thật, với tất cả những gì chiến tranh và mất mát đã gây ra cho ông. Những nhân vật phụ như người mẹ Anja, người anh Richieu đã mất từ nhỏ, và người vợ thứ hai Mala đều được khắc họa đủ sâu để tạo thành một bức tranh gia đình trọn vẹn và đau đớn.
Spiegelman đã chọn phong cách tối giản, đen trắng nhưng đầy cảm xúc, với phần text được viết tay hoàn toàn, đủ để truyền tải sự u ám và bạo lực mà không cần phô diễn. Ngay cả với các ấn bản nước ngoài, ông cũng yêu cầu các đối tác không được dùng các font chữ có sẵn, mà phải tuyển họa sĩ để viết tay lại phần text trong ballon, sau đó để ông duyệt từng trang một.

 

 


Cách kể chuyện thẳng thắn, không cường điệu, càng làm cho những gì xảy ra trở nên nặng nề và thật hơn bất kỳ lời mô tả nào.
"Maus" là tác phẩm bắt buộc phải đọc với bất kỳ ai quan tâm đến Holocaust, hồi ký hay truyện tranh. Một cuốn sách đau đớn nhưng cần thiết, xứng đáng với mọi lời khen ngợi mà nó đã nhận được trong hơn bốn thập kỷ qua.

 

Sách gợi ý

Bình luận bài viết

Sách gợi ý