
Trong Vì sao càng yêu càng cô đơn, Vũ Chí Hồng kể về một cô gái có người cha nghiện rượu. Từ nhỏ cô đã rất ghét kiểu đàn ông như vậy, ghét đến mức luôn tin rằng sau này mình nhất định sẽ sống một cuộc đời khác mẹ mình và sẽ không bao giờ yêu một người giống cha mình. Thế nhưng khi trưởng thành, những người cô yêu lại lần lượt mang những nét rất quen thuộc. Đọc đến đây tôi đã nghĩ đây hẳn là một trong những nghịch lý khiến nhiều người khó chấp nhận nhất: nếu một điều từng làm mình đau khổ đến vậy, tại sao mình lại tiếp tục tìm đến nó dưới một hình thức khác?
Vũ Chí Hồng không giải thích điều đó bằng số phận hay sự trùng hợp. Ông cho rằng những gì xảy ra trong gia đình và trong các mối quan hệ đầu đời thường để lại ảnh hưởng lâu hơn chúng ta nghĩ. Cô gái ấy đã lớn lên bên cạnh một người nghiện rượu. Cô học cách quan sát sắc mặt người khác để đoán trước chuyện sắp xảy ra, học cách chịu đựng, học cách tự bảo vệ mình trước những cơn bùng nổ cảm xúc bất ngờ. Những kỹ năng ấy từng rất cần thiết vì chúng giúp cô vượt qua những năm tháng khó khăn nhất. Nhưng những gì từng giúp một người sống sót không phải lúc nào cũng biến mất khi hoàn cảnh thay đổi. Có những phản ứng được giữ lại quá lâu, lâu đến mức ta không còn coi đó là phản ứng nữa mà bắt đầu xem chúng là một phần tính cách của mình. Có những cảm giác đã ở bên ta quá lâu, đến mức sự quen thuộc của chúng đôi khi còn mạnh hơn cả mong muốn thay đổi.
Ý này khiến tôi nhớ tới những người mình từng gặp ngoài đời. Có người thay người yêu nhiều lần, mỗi lần bắt đầu đều tin rằng lần này sẽ khác, nhưng sau vài năm nhìn lại vẫn thấy mình mắc kẹt trong cùng một kiểu thất vọng, cùng một kiểu tổn thương, cùng một cảm giác bất lực mà họ tưởng đã bỏ lại phía sau từ lâu. Nhân vật thay đổi nhưng câu chuyện thì không thay đổi nhiều như chúng ta nghĩ. Có lẽ điều khiến cuốn sách này đáng đọc không nằm ở chỗ nó đưa ra một câu trả lời dễ chịu, mà ở chỗ nó buộc người đọc nhìn lại những lựa chọn của chính mình và tự hỏi chúng thực sự bắt nguồn từ đâu. Bởi đôi khi điều cần hiểu không phải người đã làm ta tổn thương, mà là cách những tổn thương ấy vẫn âm thầm tham gia vào các quyết định của ta nhiều năm sau khi câu chuyện tưởng như đã kết thúc.