TỪ ĐIỂN CHỨC QUAN VIỆT NAM

Lịch sử lâu đời hơn hai nghìn năm của nước Việt Nam đã tạo nên những hệ thống quan lại liên tục được cải tổ theo sự vận động của các thời kỳ, các triều đại. Một hiểu biết vừa tổng thể, vừa chi tiết về bộ máy cai trị của xã hội là điều kiện cần thiết để chúng ta hôm nay có thể đọc sử và hiểu sử.

Với gần 2.000 mục từ sắp xếp theo vần chữ cái, Từ điển chức quan Việt Nam của tác giả Đỗ Văn Ninh là công trình giới thiệu, giải thích tương đối đầy đủ các chức danh quan lại Việt Nam, từ thời cổ đại của các nhà nước Văn Lang, Âu Lạc, cho đến các vương triều phong kiến kéo dài tới hết thế kỷ XIX. Không chỉ định nghĩa nội hàm, cuốn sách còn làm rõ địa vị, quyền hạn của các chức quan thông qua đối chiếu giữa các triều đại khác nhau. Điều này đã khắc phục nhược điểm của các cuốn “thông khảo”, “thông điển” vốn chỉ ghi chép quan chế riêng lẻ từng đời, trong khi không ít chức quan được duy trì qua nhiều đời, và tính chất, vị trí của chúng cũng không ngừng thay đổi. Việc giải nghĩa dựa trên cả hai trục đồng đại và lịch đại, cũng như sự tham khảo, đối chiếu với lịch sử quan chế Trung Quốc, đã cung cấp một tri thức nền giúp người đọc hình dung được đặc điểm và sự vận động của các chức quan, tránh sự bối rối hoặc lầm lẫn khi đọc sử. Nhờ đó, cuốn sách có thể trở thành một công cụ thiết yếu trong quá trình đọc và nghiên cứu lịch sử cổ trung đại Việt Nam.