Với nhiều độc giả, Tomoe chưa bao giờ chỉ là một ngôi trường. Đó là nơi những toa tàu cũ trở thành lớp học, nơi một cô bé từng bị đuổi học vì quá hiếu động lần đầu tiên gặp một người tin rằng em không phải một đứa trẻ "có vấn đề". Dưới sự dẫn dắt của thầy Kobayashi, Totto-chan được lắng nghe, được khuyến khích đặt câu hỏi và được lớn lên theo cách của chính mình. Có lẽ vì thế mà hơn bốn mươi năm sau khi ra đời, Totto-chan bên cửa sổ vẫn là một trong những cuốn sách tuổi thơ được nhiều thế hệ độc giả yêu mến.
Nhưng câu chuyện của Totto-chan không dừng lại ở Tomoe.
📖 Totto-chan và những chuyện tiếp theo
Hơn bốn mươi năm sau, Tetsuko Kuroyanagi mới kể tiếp cuộc đời của cô bé năm nào. Người đọc gặp lại Totto-chan trong một Nhật Bản thời chiến, nơi những bữa cơm ngày càng đạm bạc, những cuộc chia ly trở thành điều quen thuộc và ngôi trường Tomoe đã chỉ còn trong ký ức.
Tomoe không còn nữa. Thầy Kobayashi cũng không còn xuất hiện trong câu chuyện. Nhưng những điều Totto-chan học được ở ngôi trường ấy vẫn theo cô trong từng lựa chọn rất nhỏ: biết trân trọng những gì mình đang có, nghĩ đến người khác ngay cả khi bản thân cũng đang thiếu thốn và giữ sự hồn hậu giữa một thời cuộc nhiều biến động. Đọc cuốn sách này, người ta mới thấy một ngôi trường có thể đồng hành với một con người lâu đến thế nào. Điều được gieo từ tuổi thơ không kết thúc khi tiếng trống trường ngừng vang lên, mà vẫn lặng lẽ hiện diện trong cách một con người đối diện với cuộc đời.
📖 Mười lăm hạt đậu của Totto-chan
Nếu Totto-chan và những chuyện tiếp theo là bức tranh rộng về những năm tháng chiến tranh, thì Mười lăm hạt đậu của Totto-chan chỉ giữ lại một ký ức rất nhỏ.
Một bữa cơm.
Mười lăm hạt đậu.
Chỉ từng ấy thôi.
Một chi tiết tưởng như rất giản dị lại đủ để Tetsuko Kuroyanagi kể về chiến tranh bằng góc nhìn của một đứa trẻ. Không phải tiếng bom hay những trận đánh, mà là cảm giác nâng niu từng hạt đậu vì biết rằng ngày mai có thể sẽ chẳng còn gì để ăn. Phiên bản sách tranh vẫn giữ nguyên sự dịu dàng vốn có. Trẻ nhỏ có thể đọc về chiến tranh mà không bị choáng ngợp bởi sự khốc liệt, để rồi từ một bữa cơm đơn sơ hiểu thêm giá trị của những điều bình thường trong cuộc sống hôm nay.
Tomoe đã cháy từ rất lâu. Totto-chan cũng đã trưởng thành. Nhưng mỗi lần mở lại những cuốn sách này, người đọc vẫn có thể gặp cô bé từng háo hức bước lên toa tàu đầu tiên của ngôi trường Tomoe, vẫn giữ nguyên sự tò mò với thế giới và niềm tin vào lòng tốt của con người. Có lẽ đó là điều khiến Totto-chan luôn được yêu mến qua nhiều thế hệ. Không chỉ bởi em là một cô bé đáng yêu, mà bởi câu chuyện của em nhắc chúng ta rằng những gì một đứa trẻ nhận được từ tuổi thơ có thể theo em suốt cả cuộc đời.
