
Sách Việt viết về tình yêu tuổi học trò một cách tử tế, hợp thời và không sến là thứ cực kỳ khan hiếm, và bất kỳ ai làm việc với sách thiếu niên đủ lâu đều sẽ đồng ý với điều đó. Phần lớn những gì đang có trên thị trường hoặc là lãng mạn hóa một tuổi thơ không còn tồn tại, hoặc cố nhồi nhét bài học đạo đức đến mức trẻ đọc xong biết ngay mình vừa bị dạy gì và lập tức mất hứng.
Điều đầu tiên khiến cuốn sách tạo được sự tin tưởng là tác giả Nguyễn Hoàng Diệu Thủy không xây dựng một không gian lãng mạn hóa tuổi thơ theo kiểu cũ, không có cánh đồng rơm rạ, không có chiều quê yên bình, không có thứ tình cảm trong veo thuộc về một thế hệ đã qua từ lâu. Thay vào đó là cả một vũ trụ quen thuộc của Gen Alpha: trà sữa, mì cay, điện thoại, tin nhắn, game, idol K-pop và V-pop, những buổi chiều quay cuồng ở trung tâm học thêm và áp lực thi cử đè lên vai từng nhân vật. Nhân vật tỏ tình qua tin nhắn, hẹn nhau ở siêu thị, vừa mơ mộng về crush vừa lo bài kiểm tra ngày mai, và chính sự song hành bình thường đó khiến độc giả tuổi teen nhận ra mình trong từng trang sách mà không cần cố gắng.
Tất cả bắt đầu từ một tuyên bố chấn động giữa lớp A6 khi con Thu Ba thú nhận với cả đám bạn rằng nó yêu thằng Duy Nhất đến mức điện thoại ngập ảnh bạn chụp ở mọi góc độ, mọi khoảnh khắc. Từ đó, virus tình yêu lan ra khắp lớp với đủ mọi hình dạng và lý do: yêu đứa cùng ăn mì cay, yêu vì bạn hay cho chép bài, yêu đại để khỏi bị làm phiền, thầm tương tư thầy giáo, tranh nhau idol rồi cãi nhau chí choé cả tuần. Và hết yêu cũng nhanh y như khi yêu, qua một kỳ hội thao là đồng loạt đổi đối tượng, hoặc đơn giản là chán thì thôi, không cần lý do thêm.
Nguyễn Hoàng Diệu Thủy để tất cả những mối tình bọ xít đó tự diễn mà không phán xét, không cài vào đó một bài học đạo đức nào lộ liễu, và đây chính xác là lý do tại sao câu chuyện đọc được, vì trẻ con cảm nhận được ngay khi người lớn đang "dạy" chúng qua vỏ bọc giải trí. Những cái tên nhân vật như Quân "Khồng", Kiệt "Xỉ", Châu "Gác Bếp" cùng dàn món ăn huyền thoại gồm cơm chan nước mắt, canh lòng cay bảy cấp độ, lươn nướng nguyên con tạo ra thứ hài hước rất tự nhiên, không cố, đọc xong vừa cười vừa đau cả bụng mà không biết tại sao lại buồn cười đến vậy.
Nếu "Tình yêu bọ xít" chỉ dừng lại ở sự hài hước và bối cảnh hợp thời thì đó vẫn là một cuốn sách vui nhưng sẽ đọc xong quên. Điều giữ lại người đọc lâu hơn là những rung động thật sự trong trẻo được đan xen vào giữa những ồn ào của cái lớp học lắm chuyện, những câu chuyện gia đình không êm ả mà tác giả không né tránh, những khoảnh khắc nhân vật trải lòng một cách rất tự nhiên mà không gượng ép hay cố tình tạo hiệu ứng cảm xúc. Đây là chiều sâu khó viết nhất trong văn học thiếu nhi, và khi một cuốn sách làm được điều đó mà người đọc không nhận ra lúc nào mình bắt đầu xúc động thì đó là dấu hiệu của một cuốn sách thực sự tốt.
Với phụ huynh đọc cùng con, cuốn sách còn là một cửa sổ nhỏ và không phán xét để nhìn vào thế giới nội tâm của tuổi teen, những áp lực, những mong muốn thầm kín, những thứ mà đôi khi người lớn không còn ngôn ngữ để tiếp cận nữa dù muốn.
"Tình yêu bọ xít" của Nguyễn Hoàng Diệu Thủy là cuốn sách tình yêu học đường dành cho Gen Alpha mà thị trường sách thiếu niên Việt Nam đang thực sự thiếu, hợp thời, buồn cười, có chiều sâu cảm xúc thật sự và không một lần cố dạy đời. Tổ hợp đó khó đạt được, và cuốn sách này đã làm được.