Tuổi hai mươi thường bắt đầu bằng những khoảng lưng chừng. Vừa rời khỏi vòng tay gia đình nhưng chưa thể tự lập kiếm tiền, lưng chừng giữa việc học, tương lai và một tình yêu đủ sâu để biết thế nào là nhung nhớ và mất mát. Ở tuổi ấy, người ta có thể nghĩ mình đã đủ trưởng thành để hiểu cuộc đời, nhưng rồi chỉ một lựa chọn sai, một mối quan hệ tan vỡ hay một khoảng thời gian chênh vênh cũng đủ khiến ta nhận ra: Trưởng thành không đến cùng một thời điểm với tuổi tác.
“Khi ta hai mươi” của tác giả Nhật Bản F được viết từ chính những khoảng lưng chừng như thế. Không xây dựng một câu chuyện có nhân vật, cao trào hay một hành trình phát triển rõ rệt, cuốn sách tập hợp những suy nghĩ và quan sát ngắn về tình yêu, tình bạn, sự cô độc, các mối quan hệ và những thay đổi âm thầm diễn ra trong quá trình mỗi người lớn lên. Có khi chỉ là một ý nghĩ thoáng qua, một cảm giác khó gọi tên, nhưng phía sau những dòng viết tưởng chừng đơn giản ấy lại là những trải nghiệm mà không ít người từng gặp trong đời.
Đó có thể là lúc một người từng thân thiết bỗng trở nên xa cách mà ta không biết phải níu kéo thế nào. Là những ngày lịch trình kín mít nhưng đến cuối ngày vẫn cảm thấy trống trải. Là sự phân vân khi đứng trước một quyết định có thể thay đổi tương lai, hay cảm giác bất lực khi hiểu rằng có những mối quan hệ dù đã cố gắng đến đâu cũng không thể giữ nguyên như trước.
Điều đáng chú ý ở F là anh không đứng ở vị trí của một người đã “hiểu hết” để chỉ cho độc giả phải sống thế nào. Những trang viết của anh giống những mẩu ghi chép được chắt lọc từ quan sát và trải nghiệm hơn là một tập hợp các lời khuyên. Tác giả không cố biến những va vấp của tuổi trẻ thành những công thức sống đơn giản. Thay vào đó, anh để mỗi câu chuyện dừng lại ở một khoảng vừa đủ, để người đọc tự nhìn thấy mình trong đó và tự tìm lấy câu trả lời.
Có lẽ vì vậy, “Khi ta hai mươi” không chỉ dành cho những người đang ở tuổi hai mươi. Người trẻ có thể tìm thấy trong sách sự đồng cảm với những bối rối mình chưa biết gọi tên; còn những người đã đi qua quãng thời gian ấy có thể bắt gặp hình bóng của chính mình trong những ngày từng hoang mang, cô đơn và cố gắng trở thành một người trưởng thành.
F từng viết từ những điều rất nhỏ của tuổi trẻ, nhưng chính những điều nhỏ bé ấy lại tạo nên một cuốn sách được đông đảo độc giả Nhật Bản đón nhận, với hơn một triệu bản được bán ra. “Khi ta hai mươi” vì thế không phải cuốn sách dạy người trẻ cách thành công. Nó giống một khoảng dừng để ta nhận ra rằng: có những điều chỉ khi tự mình trải qua, con người mới thực sự hiểu được. Và đôi khi, trưởng thành đơn giản là biết chấp nhận rằng mình vẫn còn rất nhiều điều phải học.
