Haruto muốn trở thành nhiếp ảnh gia. Misaki muốn trở thành một thợ làm tóc giỏi.
Chỉ riêng hai nghề ấy đã tạo ra một đối lập khá đẹp trong Người yêu tôi tựa như hoa anh đào. Một người dùng máy ảnh để giữ lại những khoảnh khắc đang trôi qua. Người kia làm việc với diện mạo, với mái tóc và những thay đổi có thể khiến một người nhìn mình trong gương bằng một ánh mắt khác. Uyama Keisuke đặt hai người trẻ ấy cạnh nhau, cho họ gặp nhau đúng lúc mỗi người đang bắt đầu nghiêm túc hơn với tương lai, rồi để căn bệnh của Misaki khiến hai chữ “thay đổi” mang một ý nghĩa khắc nghiệt hơn rất nhiều.
Haruto xuất hiện ban đầu với dáng vẻ khá vụng về. Anh từng lên Tokyo vì giấc mơ làm nhiếp ảnh, rồi chùn bước và dần sống trong cảm giác mình chẳng thật sự giỏi điều gì. Misaki thì ngược lại. Cô vẫn chỉ là một thợ làm tóc trẻ, nhưng có sự quyết tâm rõ ràng với công việc mình lựa chọn. Hai người gặp nhau theo một cách hơi ngớ ngẩn, những đoạn đầu cũng có khá nhiều đối thoại nhẹ nhàng, có chút hài hước của một mối tình mới chớm. Chính Misaki khiến Haruto nghĩ nghiêm túc trở lại về chiếc máy ảnh và giấc mơ từng bỏ dở.
Mình thích sự giản dị của phần đầu câu chuyện. Hai người trẻ thích nhau, hẹn hò, nói những câu đôi khi vụng về và dần tin rằng cuộc sống phía trước có thể rộng hơn những gì họ vẫn nghĩ. Có một câu trong sách được độc giả Nhật nhắc lại khá nhiều: hóa ra xem pháo hoa ở đâu chưa chắc đã quan trọng bằng việc mình đang xem cùng ai. Một ý rất đơn giản, nhưng gần như chạm đúng tinh thần của cả cuốn sách. Những khoảnh khắc vốn hết sức bình thường bỗng trở nên đáng nhớ vì có một người cùng mình đi qua chúng.
Rồi Misaki mắc căn bệnh khiến cơ thể già đi với tốc độ gấp nhiều lần người bình thường. Từ đây, những gì câu chuyện đã xây dựng quanh nghề nghiệp, ngoại hình và thời gian bắt đầu mang một nghĩa khác.
Một người làm tóc dành mỗi ngày để quan sát gương mặt người khác, nghĩ về kiểu tóc, diện mạo và cảm giác một người có thể trở nên tự tin hơn khi nhìn vào gương. Vì thế, việc Misaki phải chứng kiến chính cơ thể mình thay đổi quá nhanh tạo ra một nghịch cảnh đặc biệt đau đớn. Cô mất dần khả năng kiểm soát những điều tưởng như rất riêng tư: tuổi trẻ, sức khỏe, công việc, hình ảnh về chính mình. Nhiều độc giả Nhật phản ứng mạnh với phần tâm lý này. Có người hoàn toàn đồng cảm với Misaki, có người lại thấy cô quá bận tâm tới vẻ ngoài hoặc không đồng tình với một số lựa chọn của cô. Chính sự khác biệt ấy khiến câu chuyện đáng suy nghĩ hơn.
Đọc đến đây, mình liên tục tự hỏi một điều khá khó chịu: nếu cơ thể thay đổi nhanh tới mức chính mình còn không quen nổi với hình ảnh trong gương, liệu mình có đủ bình thản để tin rằng người mình yêu vẫn nhìn mình bằng ánh mắt cũ? Nói rằng tình yêu chân thành sẽ vượt qua ngoại hình thì rất dễ. Đặt bản thân vào hoàn cảnh của Misaki lại là chuyện khác. Nỗi sợ bị nhìn thấy, bị thương hại, bị đối xử khác đi có thể phi lý khi đứng ngoài nhìn vào, nhưng với người đang sống trong nỗi sợ ấy, nó hoàn toàn có thật.
Khi ai cũng muốn làm điều tốt cho một người khác
Một điều mình khá thích ở Người yêu tôi tựa như hoa anh đào là câu chuyện gần như chẳng cần một kẻ xấu. Đau đớn đến từ bệnh tật, từ thời gian, và nhiều lúc từ chính sự vụng về của những người đang cố bảo vệ nhau.
Haruto có những lúc khiến người đọc bực. Misaki cũng có những quyết định dễ gây tranh luận. Anh trai cô cùng những người ở bên cạnh đều có giới hạn riêng. Phần lớn những lựa chọn gây tổn thương lại bắt đầu từ một ý định rất quen thuộc: người này nghĩ mình đang làm điều tốt nhất cho người kia.
Nhưng biết điều gì thực sự tốt cho người khác chưa bao giờ đơn giản. Có lúc bảo vệ một người đồng nghĩa với việc quyết định thay họ. Có lúc giấu cảm xúc vì sợ người kia đau, rồi khoảng im lặng ấy lại tạo ra một vết thương khác. Có lúc một người cố tỏ ra ổn để những người xung quanh bớt lo, đến cuối cùng chính họ cũng chẳng còn sức để tiếp tục. Nhiều phản hồi của độc giả Nhật nhắc tới cảm giác này: ai cũng thương một ai đó, nhưng lòng tốt vẫn có thể đi chệch hướng và khiến mọi người cùng đau.
Có những đoạn mình cũng muốn hỏi nhân vật: sao không nói thẳng với nhau? Sao cứ phải tự quyết định? Nếu ở vào hoàn cảnh đó, liệu mình có làm khác? Càng nghĩ, câu trả lời càng bớt chắc chắn. Con người khi sợ hãi hiếm khi hành động hoàn toàn lý trí, nhất là khi điều bị đe dọa lại là tình yêu, lòng tự trọng và hình ảnh cuối cùng mình muốn giữ lại trong ký ức của một người khác.
Có lẽ vì vậy mà những cảm xúc trong cuốn sách đôi lúc khá lộn xộn. Người ta yêu nhưng vẫn ích kỷ, muốn bảo vệ nhau nhưng vẫn có thể làm nhau tổn thương, muốn ở gần mà đôi khi lại chọn cách lùi xa. Sự bất toàn ấy khiến các nhân vật có phần người hơn, ngay cả khi mình chưa chắc đồng tình với họ.
Người chụp ảnh và người làm thay đổi diện mạo
Trong số những chi tiết của cuốn sách, mình thích nhất mối liên hệ giữa hai nghề của Haruto và Misaki.
Nhiếp ảnh cắt một khoảnh khắc ra khỏi dòng thời gian. Một bức ảnh có thể nằm đó hàng chục năm, trong khi người trong ảnh đã thay đổi rất nhiều. Nghề làm tóc lại gắn trực tiếp với sự biến đổi: một mái tóc được cắt đi, một diện mạo mới xuất hiện, rồi tóc lại dài và con người tiếp tục thay đổi. Một số độc giả Nhật cũng chú ý tới sự đối lập này, xem nó như một đường dây âm thầm xuyên qua câu chuyện.
Căn bệnh của Misaki khiến đối lập ấy càng rõ hơn. Haruto muốn giữ lại những gì đang trôi qua. Misaki phải sống trong một cơ thể thay đổi nhanh hơn khả năng thích nghi của chính mình. Chiếc máy ảnh vì thế dần mang một ý nghĩa lớn hơn nghề nghiệp hay giấc mơ của Haruto. Anh từng bỏ nó xuống, rồi nhờ Misaki mà cầm nó lên trở lại. Việc chụp ảnh cuối cùng gắn với câu hỏi con người có thể giữ được bao nhiêu từ một quãng đời đã đi qua.
Dĩ nhiên, một bức ảnh chỉ có thể giữ lại ánh sáng, gương mặt, một địa điểm và một khoảnh khắc. Người trong ảnh vẫn tiếp tục già đi, thay đổi, rời khỏi nơi ấy. Nhưng có lẽ chính vì thời gian không thể giữ được mà con người mới cần những bức ảnh đến vậy.
Hoa anh đào trong nhan đề cũng đi cùng ý niệm ấy rất tự nhiên. Mỗi năm hoa lại nở, tạo cảm giác về một vòng tuần hoàn quen thuộc. Nhưng từng mùa hoa chỉ tồn tại trong một khoảng rất ngắn. Vừa đạt tới lúc đẹp nhất, những cánh hoa đã bắt đầu rụng.
Có một suy nghĩ từ độc giả Nhật mà mình thấy khá ám ảnh: người ta thường nói hoa anh đào đẹp vì nó chóng tàn, nhưng biết đâu bản thân những bông hoa chẳng hề muốn rụng. Biết đâu chúng cũng muốn nở lâu hơn một chút.
Đặt ý nghĩ ấy cạnh Misaki, nhan đề Người yêu tôi tựa như hoa anh đào nghe buồn hơn hẳn vẻ lãng mạn ban đầu. Một cuộc đời ngắn không tự nhiên trở nên đẹp chỉ vì nó ngắn. Người trong cuộc vẫn muốn có thêm thời gian, muốn tiếp tục công việc vừa mới bắt đầu, muốn làm những điều còn dang dở, muốn ở bên người mình thương thêm một ngày rồi thêm một ngày nữa.
Vì thế mình thấy cuốn sách chạm nhất ở cảm giác níu giữ ấy. Nó không quá mới về cốt truyện, đôi chỗ khá dễ đoán, một số lựa chọn của nhân vật chắc chắn sẽ khiến độc giả tranh luận. Nhưng càng đọc, mình càng nghĩ nhiều hơn về những thứ vẫn thường được mặc định là sẽ còn đó: một gương mặt quen, một công việc mình yêu, một người vẫn nhắn tin cho mình mỗi ngày, một mùa xuân mà mình tin rằng sang năm sẽ lại gặp.
Một gương mặt sẽ thay đổi. Một mùa hoa sẽ kết thúc. Một bức ảnh rồi cũng trở thành ảnh cũ.
Có lẽ vì mọi thứ đều đang thay đổi nên khoảnh khắc mình đang sống cùng một người nào đó mới đáng để nhìn kỹ hơn một chút.
Đó là điều mình thấy đẹp nhất ở Người yêu tôi tựa như hoa anh đào.
