Ai là người bước vào hiện trường sau khi tất cả đã rời đi?
Khi một vụ án mạng xảy ra, phần lớn sự chú ý dành cho hung thủ, nạn nhân hoặc cảnh sát điều tra. Tin tức kết thúc khi nghi phạm bị bắt. Tiểu thuyết trinh thám thường khép lại khi bí ẩn được giải đáp. Nhưng ngoài đời, câu chuyện không dừng lại ở đó.
Sau khi thi thể được đưa đi, sau khi các điều tra viên hoàn tất công việc, sau khi người thân không còn đủ can đảm nhìn thêm một lần vào căn phòng ấy, vẫn có người phải bước vào.
Họ xử lý những gì cái chết để lại.
Họ dọn sạch hiện trường.
Đó là một nghề có thật. Và cũng là nơi Tiêu Vĩ Huyên bắt đầu Trước khi trở thành quái vật, cuốn tiểu thuyết đầu tay đã giúp cô trở thành một trong những gương mặt đáng chú ý của văn học trinh thám Đài Loan những năm gần đây.
Nhân vật chính của cuốn sách, Dương Ninh, làm nghề dọn dẹp hiện trường án mạng. Đây không phải kiểu nhân vật quen thuộc của dòng trinh thám. Cô không phải cảnh sát, không phải pháp y, cũng không phải thám tử tư. Công việc của cô bắt đầu khi vụ án tưởng như đã kết thúc.
Chính lựa chọn ấy tạo nên một góc nhìn rất khác cho câu chuyện.
Nếu cảnh sát tìm kiếm chứng cứ và lời khai, Dương Ninh tiếp xúc với những thứ còn sót lại sau cùng: những đồ vật chưa kịp cất đi, những thói quen sinh hoạt còn dang dở, những khoảng trống mà một con người để lại sau khi biến mất. Hiện trường trong cuốn tiểu thuyết này không chỉ là nơi một vụ án đã xảy ra. Nó còn là nơi những bí mật bắt đầu lộ diện.
Dương Ninh còn mang theo một khả năng khác thường. Sau cái chết của em trai, khứu giác của cô gần như biến mất. Chỉ trước những hiện trường án mạng, nó mới quay trở lại. Mùi hương trong tiểu thuyết của Tiêu Vĩ Huyên không đơn thuần là một chi tiết cảm giác. Nó là ký ức, là manh mối và đôi khi là thứ dẫn người đọc tới những vùng tối nhất trong tâm lý con người.
Có lẽ vì vậy mà nhiều độc giả khi nhắc đến Trước khi trở thành quái vật thường liên tưởng tới một điểm gặp gỡ thú vị giữa Mùi hương của Patrick Süskind và Sự im lặng của bầy cừu của Thomas Harris. Không phải vì chúng giống nhau về cốt truyện, mà bởi cả ba đều xây dựng một thế giới nơi giác quan và tâm lý trở thành chìa khóa để tiếp cận tội ác. Điều hấp dẫn không chỉ nằm ở câu hỏi ai là hung thủ, mà còn ở cách con người bị biến đổi bởi những ám ảnh, những mất mát và những điều họ không thể buông bỏ.
Tiêu Vĩ Huyên không xây dựng thế giới ấy hoàn toàn từ trí tưởng tượng. Trong quá trình sáng tác, cô đã tìm hiểu công việc của những chuyên viên vệ sinh hiện trường ngoài đời thực, quan sát cách họ làm việc và những gì diễn ra sau khi cảnh sát rời đi. Chính lớp hiện thực ấy khiến cuốn tiểu thuyết mang lại cảm giác rất cụ thể. Người đọc không chỉ bước vào một bí ẩn cần được giải đáp mà còn bước vào một phần đời sống mà phần lớn chúng ta hiếm khi nghĩ tới.
Nghề dọn dẹp hiện trường án mạng không xuất hiện trong tiểu thuyết như một chi tiết lạ để thu hút sự chú ý. Nó định hình toàn bộ cách Dương Ninh nhìn thế giới. Trong khi người khác cố quên đi một bi kịch, cô là người phải ở lại cùng những dấu vết cuối cùng của nó. Những gì người khác bỏ qua hoặc muốn xóa bỏ lại trở thành điểm khởi đầu cho hành trình của cô.
Phần lớn truyện trinh thám bắt đầu bằng một cái chết. Trước khi trở thành quái vật lại bắt đầu từ những gì còn sót lại sau cái chết ấy. Một căn phòng đã được niêm phong. Một mùi hương chưa tan. Một đồ vật bị bỏ quên. Một khoảng trống trong cuộc đời người ở lại.
Dương Ninh bước vào những nơi như thế để làm công việc của mình.
Và từ đó, câu chuyện bắt đầu.
