Trong một ngày, các phi hành gia trên Trạm Vũ trụ Quốc tế nhìn thấy 16 lần bình minh và 16 lần hoàng hôn. Đó cũng là khoảng thời gian của toàn bộ Quỹ đạo, cuốn tiểu thuyết đã giúp Samantha Harvey giành giải Booker. Nếu kể lại thật ngắn, nội dung sách gần như không có gì đặc biệt: sáu phi hành gia sống và làm việc trên một trạm vũ trụ, quan sát Trái Đất qua ô cửa sổ, trò chuyện, suy nghĩ và nhớ về cuộc sống dưới mặt đất. Không có vụ án, không có cuộc truy đuổi, cũng không có những bước ngoặt lớn. Càng đọc, người ta càng nhận ra cuốn sách không được xây dựng quanh câu hỏi "chuyện gì sẽ xảy ra tiếp theo".
Trong Quỹ đạo, Trái Đất luôn hiện diện. Các phi hành gia nhìn xuống những dãy núi phủ tuyết, những vùng biển tối màu, những thành phố sáng đèn trong đêm và những cơn bão đang mở rộng trên mặt đại dương. Mỗi chín mươi phút, con tàu hoàn thành một vòng quay mới. Bình minh nối tiếp hoàng hôn rồi lại trở về bình minh. Nhịp điệu ấy khiến nhiều ranh giới quen thuộc trên mặt đất dần mờ đi. Từ quỹ đạo, biên giới quốc gia không hiện lên rõ ràng như trên bản đồ. Điều hiện ra trước tiên là hình ảnh của một hành tinh thống nhất, rộng lớn và dễ tổn thương.
Samantha Harvey không dùng không gian như bối cảnh cho một cuộc phiêu lưu. Thứ bà khai thác là khoảng cách. Khi lùi xa khỏi mặt đất hàng trăm kilomet, những điều riêng tư lại hiện lên rõ hơn. Một người mẹ đang già đi. Một cuộc hôn nhân. Một ký ức tuổi thơ. Một ngôi nhà nằm đâu đó bên dưới lớp mây. Các phi hành gia liên tục quan sát Trái Đất, nhưng suy nghĩ của họ thường quay về những gì đang chờ ở Trái Đất. Khoảng cách và nỗi nhớ cùng tồn tại trong từng vòng quay của con tàu.
Cuốn sách cũng không dành nhiều thời gian để tranh luận về biến đổi khí hậu hay tương lai nhân loại. Harvey chủ yếu quan sát. Những vùng biển, những cơn bão, những dấu vết con người để lại trên hành tinh xuất hiện hết lần này đến lần khác qua ô cửa sổ của trạm vũ trụ. Không có những lời cảnh báo trực tiếp. Cảm giác bất an đến từ chính những gì các nhân vật nhìn thấy.
Quỹ đạo không phải kiểu tiểu thuyết được nhớ tới bằng cốt truyện. Thứ còn lại sau khi gấp sách thường là cảm giác. Cảm giác đứng trước một ô cửa sổ và nhìn thế giới quen thuộc từ một khoảng cách chưa từng có. Cảm giác thời gian không còn được đo bằng ngày tháng mà bằng những vòng quay liên tục quanh hành tinh. Đôi lúc cuốn sách giống một bản nhạc với những biến tấu lặp lại hơn là một câu chuyện có mở đầu, cao trào và kết thúc theo nghĩa thông thường.
Trong một mùa giải có nhiều tiểu thuyết tham vọng về lịch sử, chính trị và bản sắc, Quỹ đạo đi theo một hướng khác. Toàn bộ trải nghiệm ấy được đặt trong hơn một trăm trang sách. Quỹ đạo là tác phẩm ngắn nhất trong danh sách chung khảo Booker năm đó, đồng thời là cuốn tiểu thuyết ngắn thứ hai từng giành giải trong lịch sử Booker. Độ dài khiêm tốn không giới hạn tầm vóc của cuốn sách. Trong một dung lượng rất gọn, Samantha Harvey vẫn bao quát những câu hỏi về thời gian, ký ức, thiên nhiên và vị trí của con người trong vũ trụ. Giữa một danh sách chung khảo gồm nhiều tác phẩm đồ sộ và giàu kịch tính, Quỹ đạo nổi bật nhờ sự cô đọng và cách tiếp cận khác thường của mình.
Đọc Quỹ đạo không mất nhiều thời gian. Một hoặc hai buổi tối là đủ để đi hết hơn một trăm trang sách. Nhưng hiếm có cuốn tiểu thuyết nào ngắn như vậy lại mở ra một không gian rộng đến thế. Khi khép lại trang cuối, điều còn đọng lại thường không phải là các sự kiện hay nhân vật riêng lẻ, mà là hình ảnh Trái Đất nhìn từ quỹ đạo: đẹp, mong manh và đáng kinh ngạc hơn những gì ta thường nhận ra trong đời sống hằng ngày.
