NGHỆ THUẬT PHÒNG NGỪA BẤT HẠNH

NGHỆ THUẬT PHÒNG NGỪA BẤT HẠNH

Cuốn sách mới của Rolf Dobelli: thay vì học cách thành công, hãy học cách tránh thất bại

Nếu bước vào một hiệu sách hôm nay, bạn sẽ dễ dàng bắt gặp vô số cuốn sách hứa hẹn giúp ta thành công hơn, hạnh phúc hơn, năng suất hơn hay giàu có hơn. Podcast, video ngắn, bản tin và các khóa học trực tuyến cũng không ngừng đưa ra những công thức để tối ưu hóa cuộc sống.

Nhưng giữa vô vàn lời khuyên ấy, nhà văn và doanh nhân người Thụy Sĩ Rolf Dobelli lại đặt ra một câu hỏi khác:

Nếu muốn sống tốt hơn, điều quan trọng nhất có thật là biết mình nên làm gì, hay là biết mình tuyệt đối không nên làm gì?

Đó chính là ý tưởng trung tâm của Nghệ thuật phòng ngừa bất hạnh (Die Not-to-do-Liste), cuốn sách mới nhất của tác giả Nghệ thuật tư duy rành mạch.

 

 

Ngay trong lời nói đầu, Dobelli kể rằng ông có một thú vui khá lạ: sưu tầm những câu chuyện thất bại. Đó có thể là những cuộc hôn nhân đổ vỡ, những doanh nghiệp phá sản, những dự án dang dở hay những quyết định sai lầm khiến con người phải trả giá đắt.

Theo ông, thành công thường khó giải thích hơn chúng ta tưởng. Khi nhìn vào một người thành công, rất khó xác định đâu mới là nguyên nhân thực sự dẫn đến kết quả ấy. Trong khi đó, thất bại thường để lại những dấu vết rõ ràng hơn nhiều.

Dobelli dẫn lại bài diễn thuyết nổi tiếng của Charlie Munger tại Đại học Harvard năm 1986 với nhan đề đầy nghịch lý: How to Guarantee a Life of Misery – Làm thế nào để sống một đời khổ sở. Thay vì chia sẻ bí quyết thành công, Munger liệt kê những cách chắc chắn dẫn đến thất bại. Chính lối tư duy "nghịch đảo" này đã trở thành nguồn cảm hứng quan trọng cho cuốn sách.

Như Dobelli viết, chúng ta có thể không biết chính xác điều gì làm nên hạnh phúc, nhưng thường biết khá rõ điều gì sẽ hủy hoại nó.

Một "danh sách việc chớ làm" cho cuộc sống

Nếu các cuốn sách trước đây của Rolf Dobelli tập trung vào việc cải thiện tư duy và khả năng ra quyết định, thì Nghệ thuật phòng ngừa bất hạnh lại đi theo hướng ngược lại: xây dựng một bản đồ những cái bẫy mà con người thường tự giăng ra cho chính mình.

Mục lục cuốn sách hé lộ rất rõ cách tiếp cận ấy:

- Mặc kệ muốn ra sao thì ra
- Thất tín
- Đặt kỳ vọng cao
- Sống vô kế hoạch
- Bí quyết hôn nhân bất hạnh
- Giữ rịt lấy những thói quen xấu
- Chỉ học từ kinh nghiệm bản thân
- Dành thời gian rỗi để lướt mạng xã hội
- Giao du với những kẻ bi quan
- Phê pha với chất gây nghiện
- Luôn hoang tưởng lo sợ...

Mỗi chương là một sai lầm, một thói quen hoặc một lối tư duy có khả năng âm thầm làm suy giảm chất lượng cuộc sống. Thay vì đưa ra những lý thuyết phức tạp, Dobelli sử dụng các câu chuyện thực tế, nghiên cứu tâm lý học, kinh tế học hành vi và những quan sát đời thường để giải thích vì sao những điều tưởng như nhỏ nhặt ấy lại có thể dẫn tới những hậu quả lớn.

 

Một trong những luận điểm đáng chú ý nhất của cuốn sách là: phần lớn bất hạnh không xuất hiện một cách đột ngột.

Chúng thường là kết quả của những lựa chọn nhỏ được lặp đi lặp lại trong thời gian dài. Một lời hứa không được giữ. Một thói quen xấu được dung túng. Một sự trì hoãn kéo dài. Một mối quan hệ độc hại mà ta không dứt ra được. Hay một nỗi lo vô căn cứ nhưng ngày nào cũng được nuôi dưỡng.

Bởi vậy, theo Dobelli, việc loại bỏ những hành vi gây hại có thể đem lại hiệu quả lớn hơn nhiều so với việc liên tục tìm kiếm những bí quyết mới để hoàn thiện bản thân.

Đó cũng là lý do ông gọi cuốn sách này là một "Danh sách việc chớ làm" – một bộ sưu tập những điều cần tránh nếu muốn sống sáng suốt hơn, ổn định hơn và ít đau khổ hơn.

 

 

Trong lời nói đầu, Dobelli thừa nhận rằng các cuốn sách trước đây của ông giống như những bài diễn văn tốt nghiệp truyền thống: chúng tập trung vào việc con người nên làm gì để suy nghĩ rành mạch hơn và sống tốt hơn.

Còn lần này, ông chọn cách tiếp cận ngược lại.

Ông cho rằng xã hội thường dành quá nhiều sự chú ý cho những câu chuyện thành công, trong khi bỏ quên những bài học đến từ thất bại. Người ta say mê nghiên cứu những người chiến thắng nhưng ít khi nhìn vào "nghĩa trang" của những dự án đổ vỡ, những doanh nghiệp phá sản hay những cuộc đời đi chệch hướng.

Theo Dobelli, chính ở đó mới có những bài học giá trị nhất. Không phải để trở nên bi quan, mà để nhận diện những sai lầm có thể tránh được trước khi chúng xảy ra.

"Nếu biết mình sẽ chết ở đâu, tôi sẽ không bao giờ đến đó."

Câu nói nổi tiếng của Charlie Munger mà Dobelli trích dẫn nhiều lần trong sách có lẽ cũng là cách tóm tắt ngắn gọn nhất tinh thần của Nghệ thuật phòng ngừa bất hạnh.

 

 

Rolf Dobelli (sinh năm 1966) là doanh nhân, nhà văn và cây bút bình luận nổi tiếng người Thụy Sĩ. Ông tốt nghiệp thạc sĩ quản trị kinh doanh và tiến sĩ tại Đại học St. Gallen, đồng thời là người sáng lập tổ chức World.Minds.

Tự nhận mình là một "người khắc kỷ hiện đại", Dobelli thường viết về những vấn đề đời thường của con người hiện đại, từ các sai lệch nhận thức, thói quen tư duy cho tới những quyết định ảnh hưởng đến chất lượng sống. Văn phong của ông nổi tiếng bởi sự ngắn gọn, sắc sảo, thực tế và giàu tính phản biện.

Các tác phẩm của Rolf Dobelli đã xuất bản tại Việt Nam:

- Nghệ thuật tư duy rành mạch
- Nghệ thuật kiêng khem tin tức
- Nghệ thuật sống hạnh phúc gặt thành công

Với Nghệ thuật phòng ngừa bất hạnh, ông tiếp tục theo đuổi câu hỏi đã làm nên dấu ấn của mình: làm thế nào để con người suy nghĩ sáng suốt hơn và đưa ra những quyết định tốt hơn trong một thế giới đầy nhiễu loạn.

---

 

 

Nghệ thuật phòng ngừa bất hạnh
Tác giả: Rolf Dobelli
Nguyên tác: Die Not-to-do-Liste
Thể loại: Tâm lý học ứng dụng – Tư duy – Phát triển bản thân
Giá bìa: 160.000 đồng

Dự kiến phát hành trong thời gian tới tại hệ thống nhà sách và các kênh bán hàng của Nhã Nam.