Bức họa "The Enigma of the Arrival and the Afternoon” là kiệt tác của Giorgio de Chirico vẽ năm 1912.
Hơn sáu thập kỷ sau, bức tranh này đã truyền cảm hứng cho V. S. Naipaul viết nên “Bí ẩn của sự đến”.
Giorgio de Chirico (1888-1978), họa sĩ và tác giả người Hy Lạp. Trước Đệ nhất Thế chiến ông đã tham gia sáng lập trường phái Scuola Metafisica mà bức "The Enigma of the Arrival and the Afternoon” chính là tác phẩm tiêu biểu của trường phái hội họa này.
Trong Phần hai của tác phẩm “Bí ẩn của sự đến”, chủ nhân giải Nobel Văn chương năm 2001, đã nói về nguồn cảm hứng mà bức tranh đã truyền cho mình:
“Ngôi nhà con tại thời điểm đó vẫn còn ít sách và vài đồ đạc của những người chủ trước. Trong số sách có một cuốn rất nhỏ, một cuốn sách mỏng bìa mềm, khổ nhỏ hơn các loại sách bìa mềm cỡ nhỏ thường thấy, và chỉ có vài trang. Cuốn sách nhỏ, nằm trong một bộ sách có tên là “Thư viện nghệ thuật nhỏ”, viết về những bức tranh thời kỳ đầu của Giorgio de Chirico. Có chừng một tá hình in lại những bức tranh siêu thực thời kỳ đầu của ông. Nói nghiêm túc thì khi được in lại thành hình rất nhỏ như vậy, mấy bức tranh trông không mấy đặc sắc; chúng trông phẳng lì, tầm thường. Và nội dung của chúng cũng chẳng sâu sắc gì cho cam: những hình ảnh xếp với nhau tùy ý, trong những khung cảnh bán cổ điển, bán hiện đại, thuộc những mô típ chẳng liên quan đến nhau - cống nước, đoàn tàu, hành lang mái vòm, găng tay, hoa quả, tượng - và thỉnh thoảng lại phết thêm chút vẻ bí hiểm dễ dãi: chẳng hạn, trong một bức ảnh, cái bóng khổng lồ của một nhân vật bị khuất nào đó đang tiến đến ở góc tường.
Nhưng giữa những bức tranh ấy có một bức mà, có lẽ là do cái tựa của nó, đã khiến tôi phải chú ý: Bí ẩn của sự đến. Tôi cảm thấy cái tựa ấy, theo một lối gián tiếp và thi vị, đã trở đến một điều gì đó trong kinh nghiệm của chính tôi; và sau này tôi đã biết được rằng tựa của những bức tranh siêu thực của Chirico không phải là do họa sĩ đặt mà là do Apollinaire - nhà thơ chết trẻ vào năm 1918 vì bệnh cúm sau khi bị thương trong chiến tranh, trong nỗi tiếc thương vô cùng của Picasso và những người khác.
Điều khiến tôi thấy thú vị ở bức tranh Bí ẩn của sự đến là, một lần nữa có lẽ là do cái tựa, nó thay đổi trong ký ức của tôi. Bức tranh gốc (hoặc bản in lại trong bộ “Thư viện nghệ thuật nhỏ”) luôn khiến tôi bất ngờ. Một quang cảnh cổ xưa, mang màu sắc Địa Trung Hải, La Mã cổ đại... hoặc là tôi thấy như thế. Một cầu tàu; ở hậu cảnh, xa ngoài bức tường và những cổng vào (trông như hình cắt dán), có ngọn buồm của một chiếc thuyền cổ; trên một con phố bỏ hoang ở tiền cảnh, có hai nhân vật, đều mặc áo choàng, một người có lẽ là từ xa tới, người kia có lẽ là cư dân ở cảng. Khung cảnh toát lên vẻ hiu quạnh và bí ẩn: nó nói lên bí ẩn của sự đến. Nó nói với tôi về điều đó, như nó đã nói với Apollinaire."
