Fyodor Dostoyevsky

Fyodor Mikhailovich Dostoevsky (1821–1881) là nhà văn, nhà báo và nhà tư tưởng người Nga, được xem là một trong những tiểu thuyết gia có ảnh hưởng sâu rộng nhất đối với văn học thế giới. Các tác phẩm của ông tập trung khám phá đời sống nội tâm của con người trong bối cảnh xã hội Nga thế kỷ XIX, đặc biệt là những xung đột giữa lý trí và đức tin, tự do và trách nhiệm, tội lỗi và sự cứu chuộc.

Dostoevsky sinh ngày 11 tháng 11 năm 1821 tại Moskva. Ông theo học Học viện Kỹ thuật Quân sự Nikolayev ở Sankt-Peterburg, sau đó rời quân ngũ để dành toàn bộ thời gian cho văn chương. Tiểu thuyết đầu tay Những kẻ bần hàn giúp ông sớm được chú ý trên văn đàn Nga khi mới ngoài hai mươi tuổi.

Năm 1849, Dostoevsky bị bắt vì tham gia nhóm Petrashevsky, một nhóm trí thức thường thảo luận về văn học, triết học và các vấn đề xã hội. Ông bị kết án tử hình, nhưng bản án được hủy bỏ vào phút chót và thay bằng bốn năm lao động khổ sai tại Siberia, tiếp đó là thời gian phục vụ trong quân đội. Những trải nghiệm về tù đày, bệnh tật, nghèo khó và cái chết đã để lại dấu ấn sâu sắc trong thế giới nghệ thuật của ông.

Sau khi trở lại đời sống văn chương, Dostoevsky bước vào giai đoạn sáng tác quan trọng nhất với những tác phẩm như Bút ký dưới hầm (1864), Tội ác và hình phạt (1866), Chàng ngốc (1868–1869), Lũ người quỷ ám (1871–1872) và Anh em nhà Karamazov (1879–1880). Qua những nhân vật thường bị đẩy đến giới hạn của đạo đức và tinh thần, ông đặt ra các câu hỏi lớn về bản chất con người, sự tồn tại của cái ác, ý nghĩa của đau khổ và khả năng được cứu rỗi.

Dostoevsky qua đời ngày 9 tháng 2 năm 1881 tại Sankt-Peterburg. Những tìm tòi của ông về tâm lý, triết học và tôn giáo đã ảnh hưởng mạnh mẽ đến nhiều nhà văn, triết gia và nhà tư tưởng của các thế hệ sau, đồng thời góp phần mở đường cho văn học hiện sinh và tiểu thuyết tâm lý hiện đại.